به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از شرکت بازآفرینی شهری ایران، این نشست با هدف ایجاد سازوکار مشترک میان ارکان ملی و محلی، تسهیل فرایند بازآفرینی شهری، رفع موانع پیش‌روی شهروندان در محلات هدف و بررسی راهکارهای عملیاتی برای ارتقای تاب‌آوری و کیفیت سکونت در پهنه‌های فرسوده بندرعباس تشکیل شد.
در این نشست تخصصی که با ریاست موسی‌الرضا حاجی‌بگلو، رئیس شورای عالی استان‌ها و با حضور عبدالرضا گلپایگانی، عضو هیات‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن و نماینده ویژه وزیر راه و شهرسازی در امور بازآفرینی شهری، مجید روستا عضو هیات‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران، عبدالله پرواز، نماینده استان هرمزگان در شورای عالی استان‌ها، حجت‌الاسلام والمسلمین حیدری رئیس و جمعی از اعضای شورای اسلامی شهر بندرعباس برگزار شد، آخرین وضعیت محدوده‌ها و محلات هدف بازآفرینی شهری در بندرعباس به تفکیک پهنه‌های بافت فرسوده میانی و سکونتگاه‌های غیررسمی مورد واکاوی قرار گرفت.
همچنین مهم‌ترین موانع اجرایی موجود از جمله پیچیدگی‌های اسناد مالکیت اراضی، لزوم تدقیق محدوده‌های بازآفرینی، کندی فرایند صدور پروانه‌های ساختمانی، کمبود سرانه‌های خدماتی و زیرساختی و ضرورت هدایت مشوق‌های کالبدی و مالی به سوی این محلات و مطالبات شهرداری بندرعباس از محل 10درصد سهم زمین از اراضی الحاقی و آماده‌سازی شده برای نهضت ملی مسکن و شهرک‌سازی‌ها و همچنین مطالبات شهرداری بندرعباس از محل صدور پروانه‌های ساختمانی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
حاضران در نشست با اشاره به ویژگی‌های خاص اقلیمی و کالبدی شهر بندرعباس و گستردگی سکونتگاه‌های نیازمند بازآفرینی، بر این نکته تأکید کردند که عبور از چالش‌های چندوجهی بافت‌های فرسوده این شهر نیازمند پیوند پایدار میان سیاست‌گذاری ملی و ظرفیت‌های میدانی مدیریت شهری است.
رویکرد ساختاری برای توسعه منطقه‌ای و بازآفرینی بندرعباس
مجید روستا، عضو هیات‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران در این نشست ضمن تاکید بر لزوم تعریف پروژه‌های پایلوت و بهره‌گیری از ظرفیت اراضی ۳۵۰ هکتاری برای پشتیبانی از اقدامات بازآفرینی، رویکرد توسعه‌ای شهر بندرعباس را فراتر از مقیاس کنونی و منطقه‌ای تبیین کرد.
وی با بیان اینکه علل اصلی شکل‌گیری بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهر بندرعباس ریشه در خارج از محدوده شهر دارد، تصریح کرد: دوسوم مساحت شهر بندرعباس را بافت‌های فرسوده و سکونتگاهی تشکیل می‌دهد و استقرار بنگاه‌های اقتصادی و مالی در این پهنه، موجب سوق یافتن اقشار کارگری و ضعیف جامعه به سمت فضاهای غیررسمی شده است.
این عضو هیات‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران بر ضرورت تدوین و اجرای یک برنامه توسعه منطقه‌ای تأکید کرد؛ برنامه‌ای که پیش‌تر در وزارت مسکن تهیه و به تصویب رسیده و مورد تأکید فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی نیز هست .
به گفته وی، در این برنامه، نقش و سهم همه مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی که در مقیاس منطقه شهری بندرعباس فعالیت می‌کنند لحاظ شده است و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی نیز با ملاک عمل قرار دادن آن، شرایطی را تدوین کرده است که برنامه‌های اقتصادی این بنگاه‌ها با برنامه‌های توسعه شهری هم‌راستا شود.
مجید روستا با طرح این پرسش که چرا مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی نباید مسائل خود را با توسعه درون‌زای شهرها هماهنگ کنند، گفت: برای حل مسائل شهری بندرعباس، باید موضوعات به‌صورت ساختاری دیده شوند و صنایع استان هرمزگان با وجود فعالیت گسترده، باید نقش خود را در توسعه شهر بندرعباس ایفا کنند.
روستا در ادامه با اشاره به طرح توسعه سواحل مکران، بندرعباس را استراتژیک‌ترین شهر در این طرح خواند و بر لزوم پیش‌بینی نظام اسکان جمعیت و نیازهای مترتب بر آن در برنامه‌های آتی تأکید کرد. وی همچنین در خصوص مسائل مالکیت زمین، به اقدامات انجام‌شده در قالب بند «ک» تبصره یازده قانون بودجه سال 1401 و بند «م» تبصره یازده قانون بودجه سال 1402 و استفاده از این بندهای قانونی اشاره کرد .
تشکیل «نهاد توسعه و عمران»؛ الگوی پیشنهادی برای هم‌افزایی
مجید روستا در بخش دیگری از اظهارات خود درباره اراضی ۳۵۰ هکتاری بندرعباس توضیح داد: این اراضی با هدف ایجاد ارزش افزوده و استفاده از منابع و منافع حاصله جهت بهسازی و نوسازی شهرهای استان هرمزگان در اختیار شرکت بازآفرینی شهری قرار گرفته و هم‌زمان با اقدامات طراحی و آماده‌سازی، مطالعات جامعی نیز در خصوص بافت‌های ناکارآمد بندرعباس تهیه شده است.
در نهایت، پیشنهاد شد که «نهاد توسعه و عمران بندرعباس» به‌صورت هیات‌امنایی و با عضویت مقامات مرتبط ملی و محلی تشکیل شود تا اراضی و منافع مذکور به عنوان سهم شرکت بازآفرینی شهری، در تلفیق با منابع استانی، منابع شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌ها، در یک صندوق برنامه بازآفرینی بندرعباس تحت نظارت این نهاد مدیریت شده و نسبت به اولویت‌بندی فعالیت ها اقدام شود. تشکیل این نهاد برای شهر بندرعباس یک ضرورت تلقی می شود .
عضو هیات‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران گفت : مسئولیت دبیرخانه ستاد بازآفرینی شهر بندرعباس به «سازمان توسعه و عمران شهرداری بندرعباس» تفویض شده ، مشروط بر اینکه ساختار مدیریتی لازم ایجاد و بودجه متناسب از سوی شهرداری بندرعباس به این دبیرخانه تخصیص داده شود. این اقدام با هدف ایجاد چهارچوب یکپارچه و هم‌افزا با بنگاه‌های اقتصادی انجام شده است.
همگرایی نهادهای ملی و مدیریت شهری
یکی از محورهای اصلی این جلسه، ایجاد هماهنگی همه‌جانبه میان وزارت راه و شهرسازی، نهادهای تابعه و مجموعه مدیریت شهری بندرعباس شامل شورای اسلامی شهر و شهرداری بود. در این راستا مقرر شد فرایند بهره‌گیری از بسته‌های تشویقی بومی، بازگشایی معابر، نوسازی مسکن ناپایدار و تأمین خدمات روبنایی و زیربنایی با اولویت‌بندی محلات دارای آسیب‌پذیری بالا پیگیری شود و شورای عالی استان‌ها به عنوان حلقه پیوند میان استان و سطوح تصمیم‌گیری ملی، مصوبات و مطالبات لازم را تا حصول نتیجه دنبال کند.
علاوه بر این،کمیته ویژه هرمزگان در شورای عالی استان‌ها با رسالت پیگیری ساختارمند مطالبات اساسی این استان در سطح حاکمیتی و تسریع در هماهنگی بین‌دستگاهی راه‌اندازی شده است و پیگیری مسائل کلیدی حوزه مدیریت شهری و روستایی، ارتقای زیرساخت‌ها، گره‌گشایی از سکونتگاه‌های هدف و نظارت بر اجرای مصوبات ملی و استانی در هرمزگان را به طور پیوسته در دستور کار قرار دارد.
جدیدترین اخبار پربحث