مستندی درباره لحظه انتخاب میان قصاص و بخشش

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایسنا، ونداد فلاح، کارگردان مستند «بودن»، در گفت‌وگو با ایسنا از شکل‌گیری اتفاقی این پروژه، چالش‌های تولید و نگاه غیرسیاسی فیلم به موضوع قصاص و بخشش سخن گفت.

فلاح با اشاره به اینکه در ابتدا قصد ساخت چنین مستندی را نداشته، توضیح داد: ایده «بودن» از یک سفر شکل گرفت؛ سفری که ابتدا تصور می‌کردم تفریحی است اما در ادامه مشخص شد به اجرای حکم قصاص مربوط می‌شود. من در این مسیر با همراهی امین میری، بازیگر و کارگردان تئاتر و مسعود رایگان بازیگر، به پرونده‌های واقعی قتل نزدیک شدیم. 

به گفته فلاح، حضور در فرآیند تحقیق‌های میدانی و مصاحبه‌های مرتبط با پرونده‌های واقعی، حجم گسترده‌ای از تصاویر و روایت‌ها را برای او فراهم کرد که بخشی از آن‌ها در نهایت در فیلم استفاده شد.

کارگردان «بودن» تأکید کرد: سوژه‌های فیلم حاصل یک برنامه‌ریزی از پیش تعیین‌شده نبودند، بلکه در دل مواجهه‌های واقعی و میدانی شکل گرفتند. 

او افزود: در مرحله تدوین، با همراهی احمد وفایی، تلاش شد از میان موضوعات و پرونده‌های متعدد، روایتی متعادل انتخاب شود؛ روایتی که بدون تمرکز بر یک قتل خاص و حساسیت‌برانگیز، بتواند ذهن طیف گسترده‌تری از مخاطبان را درگیر کند.

فلاح درباره رویکرد فیلم نسبت به قتل گفت: فیلم مستند «بودن» تلاش می‌کند نشان دهد بسیاری از قتل‌ها لزوماً پیش‌زمینه‌ای پیچیده یا برنامه‌ریزی‌شده ندارند و ممکن است در لحظه‌ای از هیجان، خشم یا شرایط خاص روحی و اجتماعی رخ دهند. 

او معتقد است با ورود به جزئیات هر پرونده، تصویری که از بیرون درباره مجرم شکل گرفته، دستخوش تغییر می‌شود و مخاطب به جای قضاوت صرف، با لایه‌های پنهان‌تری از ماجرا مواجه می‌شود.

به گفته این مستندساز، یکی از محورهای اصلی فیلم، مسئله بخشش و تأثیر آن بر خانواده‌هاست. 

او با اشاره به پرونده‌ای که در فیلم روایت شده، توضیح داد: روند رسیدن یک خانواده به تصمیم بخشش، مسیری پیچیده و دردناک است و نمی‌توان آن را به یک انتخاب ساده تقلیل داد.

فلاح درباره روند تولید نیز گفت: این پروژه حدود دو سال زمان برده و جلب اعتماد خانواده‌ها یکی از دشوارترین مراحل کار بوده است. 

او افزود: برخی خانواده‌ها با حضور دوربین راحت بودند، اما برخی دیگر نسبت به ثبت تصاویر حساسیت داشتند و همین موضوع روند تصویربرداری را با چالش مواجه می‌کرد.

این کارگردان همچنین به نمایش‌های محدود مستند اشاره کرد و گفت: فیلم مستند «بودن» در جشن تصویر سال در خانه هنرمندان ایران و نیز در جمعی از نمایندگان مجلس به نمایش درآمده است، اما اکران عمومی گسترده‌ای نداشته است. 

او معتقد است چنین آثاری برای تأثیرگذاری اجتماعی نیازمند نمایش عمومی و گفت‌وگوهای پس از اکران هستند.

فلاح درباره احتمال سانسور فیلم تأکید کرد: فیلم مستند «بودن» بدون حذف بخش‌های مدنظر سازندگانش به نمایش درآمده و تلاش شده روایت‌ها به شکلی ملموس و غیرسیاسی مطرح شوند. 

او هدف اصلی فیلم را تمرکز بر جان انسان‌ها و مسئولیت اجتماعی دانست و تصریح کرد: این مستند وارد بازی‌های سیاسی نشده است.

این مستندساز در پایان با وجود دشواری‌ها و نبود حمایت مالی لازم، از ادامه فعالیت در حوزه مسائل اجتماعی خبر داد و گفت که طرح تازه‌ای با موضوعی اجتماعی در دست دارد که آن را پرریسک اما ضروری می‌داند.

تیزر این مستند را در ادامه ببینید:

59243