در ژنو چه اتفاقی خواهد افتاد؟ / تحلیلی کوتاه از مذاکرات حساس پنج‌شنبه

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از انتخاب، دنیس سیترونوویچ عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک درمورد برگزاری دور سوم مذاکرات عراقچی و ویتکاف در روز پنج‌شنبه نوشت: با فرض اینکه چنین دیداری واقعاً برگزار شود، پرهیز از استفاده از دو کلمه “دیدار سرنوشت‌ساز” دشوار خواهد بود.

با پایان یافتن استقرار گسترده‌تر نیرو‌های آمریکایی در منطقه، و در بحبوحه فشاری که ترامپ برای دستیابی به توافق یا در مقابل، رویارویی اعمال می‌کند، آنچه روز پنج‌شنبه در ژنو رخ خواهد داد ممکن است میان توافق و تشدید تنش، یکی را نهایی کند.

به نظر می‌رسد ایرانی‌ها با پیشنهادی در حوزه هسته‌ای می‌آیند که ظاهراً منعکس‌کننده خطوط قرمز نظام در تهران است: آمادگی برای محدودیت‌های مشخص صرفاً در حوزه هسته‌ای در کنار ارائه “شیرینی‌هایی” به ترامپ در سطح اقتصادی. سوال این است که آیا این پیشنهاد برای کاخ سفید کافی خواهد بود؟

اگر ترامپ از این پیشنهاد ناامید شود، و با توجه به تمرکز نیرو‌های آمریکایی در منطقه، ممکن است راه بازگشتی از یک نبرد دیگر وجود نداشته باشد. اما حتی در آن صورت نیز باید پاسخی روشن به این سوال اساسی داد: هدف از آن نبرد چیست؟ آیا اقدامی برای بهبود مواضع چانه‌زنی، به تأخیر انداختن برنامه هسته‌ای یا موشکی است، یا تغییر بنیادین واقعیت راهبردی از طریق مقابله با حکومت؟

هر چه به روز پنج‌شنبه نزدیک‌تر می‌شویم، به نظر می‌رسد دو طرف درک می‌کنند که به لحظه حقیقت نزدیک می‌شوند — لحظه‌ای که تعیین خواهد کرد منطقه به سمت یک توافق جدید حرکت خواهد کرد یا به دور دیگری از تنش سقوط خواهد کرد که پایانش نامشخص است.

در ظاهر، شکاف مواضع و انتظارات، آن‌گونه که استیو ویتکاف در مصاحبه دیشب به خوبی توصیف کرد، دستیابی به توافق را بسیار دشوار می‌کند. حداقل انتظار دولت آمریکا به حداکثر چیزی که ایران آماده ارائه آن است، نزدیک نمی‌شود. وقتی نقطه شروع اینقدر دور باشد، فضای مصالحه به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.

با این حال، ممکن است هنوز یک پنجره فرصت وجود داشته باشد. اگر دولت مذاکرات را صرفاً بر موضوع هسته‌ای متمرکز کند — و از گسترش آن به مسائل موشکی و نفوذ منطقه‌ای خودداری ورزد، ممکن است مبنای واقعی‌تری برای گفت‌و‌گو ایجاد شود.

تلاش برای “حل همه چیز” در یک چارچوب واحد می‌تواند شکست را تضمین کند؛ تمرکز محدودتر ممکن است در عوض شانس پیشرفت را افزایش دهد.

سوال این است که آیا در واشنگتن آمادگی کاهش انتظارات برای دستیابی به توافق “ابتدا” در زمینه هسته‌ای وجود دارد، یا اینکه بر خواسته‌های گسترده‌تر پافشاری خواهند کرد، حتی به بهای عدم توافق و ادامه تشدید تنش.