کاهش معنادار مراجعه بیماران سرطانی به مراکز درمانی/ تخصص‌های شیک پزشکی در اختیار برخی سهمیه‌ها؛ «در مسیر نابود کردن پزشکی قرار داریم»

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : چهارشنبه, ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ ۲۲:۰۵

 افزایش هزینه‌های درمان در حوزه سلامت روان، کمبود برخی داروها، مهاجرت پزشکان و نگرانی از افت کیفیت آموزش پزشکی، مجموعه‌ای از چالش‌هایی است که امروز نظام درمانی کشور با آن روبه‌روست؛ چالش‌هایی که به گفته متخصصان، در نهایت بیشترین فشار را بر بیماران وارد می‌کند. در شرایطی که هزینه‌های زندگی و درمان همزمان افزایش یافته، بسیاری از افراد حتی درمان‌های ضروری را به تعویق می‌اندازند یا نیمه‌کاره رها می‌کنند؛ مسئله‌ای که در حوزه سلامت روان می‌تواند پیامدهای جدی‌تری هم داشته باشد.

از سوی دیگر، روند رو به افزایش مهاجرت پزشکان، کمبود هیأت علمی در دانشگاه‌ها و نگرانی‌ها درباره کاهش کیفیت آموزش پزشکی نیز به دغدغه‌ای جدی در میان فعالان این حوزه تبدیل شده است. در چنین شرایطی، کارشناسان معتقدند اگر برای این روندها چاره‌ای اندیشیده نشود، نظام درمانی کشور در سال‌های آینده با مشکلات عمیق‌تری مواجه خواهد شد؛ موضوعی که در گفت‌وگوی خبرآنلاین با سید وحید شریعت، رئیس انجمن روانپزشکان ایران و امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران بررسی شده است.

*هزینه‌های درمان در حوزه روان بالا هست، آیا این مسئله سبب می‌شود کسی درمان را شروع نکند یا ادامه ندهند؟

جلالی: بله، در مقایسه با درآمد افراد در ایران و با توجه به اولویت‌هایی که افراد در زندگی دارند مانند مسکن و  تغذیه هزینه‌های روان درمانی بالا است، یعنی مسئله اصلی ما رشد پایین درآمد است و در برخی موارد مانند ورزش و تفریح از سبد هزینه‌های افراد حذف می‌شوند. یکی از همکاران من تعریف می‌کرد که در یک کیلینیک که بیماران مبتلا به سرطان برای درمان به آن مراجعه می‌کنند با کاهش معنی‌دار مراجعه مواجه شده است، یعنی درمانی که حیاتی است برخی افراد آن را دنبال نمی‌کنند. اینها روایت‌هایی هست که نشان می‌دهد ما در یک شرایط خاص هستیم.

*وضعیت دارو در حوزه کاری شما چه طور است؟

 شریعت: در سال‌های اخیر همیشه لیستی از کمبودهای دارویی داشتیم و متاسفانه این لیست دارد بیشتر می‌شود و مواردی که هیچ وقت کمبود نداشتند در حال اضافه شدن هستند، امیدواریم این دور اندیشی وجود داشته باشد که به کمبود گسترده نخوریم.

*در حوزه تخصصی شما پزشکان مهاجرت می‌کنند؟

 جلالی: بله متاسفانه نیروهای بسیار خوب در سال‌های گذشته مهاجرت کردند، به خصوص پزشکان جوان‌تر. در رشته ما روند مهاجرت یک روند نگران کننده است. ضمن اینکه شرایط طوری شده پزشکانی که مهاجرت نمی‌کنند همان آدم قبلی نیستند، خاطرم هست قبل‌تر وقتی پزشکان کنار هم بودیم تلاش می‌کردیم کاری کنار هم انجام دهیم، چراکه امید وجود داشت اما این مسئله هم سخت شده است و مسائل معیشتی پزشکان با تجربه و جوان را گرفتار کرده است.

*گفته می‌شود صندلی دستیاری در برخی رشته‌های پزشکی خالی می‌ماند، در حوزه شما چه‌طور؟

 شریعت: در دانشگاه‌های بزرگ اینطور نیست اما در دانشگاه‌های شهرهای کوچک اینطور است. در رشته ما هنوز وضعیت شبیه برخی رشته‌ها مانند بیهوشی، اطفال، اورژانس، عفونی نشده و ممکن است در سال‌های آینده گریبان رشته ما را هم بگیرد. از طرفی دانشگاها دارد از هیات علمی خالی می‌شود و واقعا هیات علمی برای برخی از گروه‌ها کم است، ما امروز برای تامین هیات علمی مشکل داریم.

چرا؟

 شریعت: برای اینکه حضور در دانشگاه محدودیت دارد و پزشکان نمی‌توانند بیرون از ادنشگاه فعالیت کنند و هیچ جذابتی هم ندارد، بنابراین افراد میل به خروج از دانشگاه دارند.

افزایش ظرفیت برای پذیرش پزشکی می‌تواند مشکل جذب هیات علمی در سال‌های آینده را رفع کند؟

 شریعت: این تصمیم بیشتر آسیب دارد و کیفیت آموزش به شدت افت کرده است. برای پذیرش سهمیه‌های زیادی وجود دارد و شما نمی‌دانید که اصلا از کجا می‌آیند، یا کنکور داده‌اند یا نداده‌اند، یک رسم از گذشته وجود داشته که مثلاً ظرفیت یک دانشگاه برای پذیرش پزشکی ۱۰۰ نفر اعلام می‌شود اما به آن دانشگاه ۱۲۰ نفر معرفی می‌شود یک سری سهمیه‌های عجیب و معرفی نشده وجود دارند که حجم بسیار زیادی از تخصص‌های شیک و صندلی‌های پزشکی را به خود اختصاص می‌دهد و مطمئنا این‌ها کیفیت آموزش را پایین می‌آورند، بنابراین ایده افزایش ظرفیت پزشکی در دراز مدت سبب می‌شود ما با یک گروه از پزشکانی که فقط به کار زیبایی خواهند پرداخت روبه رو خواهیم شد، الان تنها رشته‌ای که جذابیت کار دارد به نوعی کارهای زیبایی است، بنابراین عملا در مسیر نابود کردن پزشکی قرار داریم و آگاهانه یا ناآگاهانه پزشکی دارد تخریب می‌شود، در صورتی‌که پزشکی ما در سال‌های قبل قابل افتخار بود، اما با اقدامات صورت گرفته پزشکِ بیشتر کشورهای همسایه را ما تامین می‌کنیم، یعنی نه تنها توریست درمانی در ایران اتفاق نیفتاد بلکه پزشکان ما هم مهاجرت کردند.