شایع‌ترین مشکلات گوارشی در کودکان؛ چه زمانی باید نگران شد

علی فرجی، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: سلامت دستگاه گوارش نقش مهمی در رشد جسمی و تکامل عمومی کودک دارد و بخش قابل توجهی از مراجعات به مطب‌های اطفال مربوط به شکایات گوارشی از جمله دل‌درد، یبوست و اسهال است.

عضو هیئت مدیره انجمن پزشکان کودکان ایران، با اشاره به علائم هشدار دهنده افزود: کاهش وزن یا توقف رشد، وجود خون در مدفوع، استفراغ صفراوی (سبز رنگ)، درد شکمی که کودک را شب‌ها از خواب بیدار می‌کند، اسهال مزمن، تب طولانی‌مدت و کم‌خونی بدون علت مشخص از جمله نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند و نیازمند بررسی تخصصی هستند.

این متخصص کودکان ادامه داد: بسیاری از دل‌دردهای کودکان از نوع «عملکردی» هستند؛ به این معنا که با وجود شکایت از درد، در معاینه و بررسی‌های اولیه مشکل عضوی خاصی مشاهده نمی‌شود و کودک رشد طبیعی دارد. این دردها معمولاً با استرس، اضطراب یا حساسیت روده مرتبط هستند. با این حال اگر درد شکم با علائمی مانند تب، کاهش وزن، بی‌اشتهایی یا خونریزی همراه باشد، بررسی دقیق‌تر ضروری است.

فرجی با بیان اینکه یبوست یکی از شایع‌ترین مشکلات گوارشی در کودکان است، گفت: حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد کودکان درجاتی از یبوست را تجربه می‌کنند و خوشبختانه در بیش از ۹۵ درصد موارد، این مشکل منشأ عملکردی دارد و ناشی از بیماری‌های جدی نیست.

وی درباره علل اصلی یبوست توضیح داد: رژیم غذایی کم‌فیبر، مصرف ناکافی مایعات، به تعویق انداختن دفع مدفوع، تغییرات رفتاری، استرس‌های محیطی و شروع نادرست آموزش توالت رفتن از مهم‌ترین عوامل بروز یبوست در کودکان هستند. گاهی کودک به دلیل تجربه دفع دردناک، از رفتن به سرویس بهداشتی خودداری می‌کند که همین مسئله باعث تشدید مشکل می‌شود.

این متخصص بیماری‌های کودکان با تأکید بر نقش پیشگیری خاطرنشان کرد: مصرف کافی میوه و سبزیجات، استفاده از غلات کامل، نوشیدن آب به میزان مناسب و ایجاد عادت منظم دفع می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری و کنترل یبوست داشته باشد. همچنین والدین باید از ایجاد فضای تنش‌زا در زمان آموزش توالت رفتن خودداری کنند.

فرجی در پایان تصریح کرد: اگرچه بسیاری از مشکلات گوارشی کودکان با اصلاح سبک زندگی و تغذیه مناسب بهبود می‌یابند، اما والدین نباید علائم هشداردهنده را نادیده بگیرند و در صورت مشاهده نشانه‌های نگران‌کننده، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنند.