بررسی پیشنهادها درباره مدیریت تولید مواد اولیه دارویی

به گزارش خبرگزاری مهر، سید محمد جمالیان، با اشاره به روند افزایشی کشت غیرقانونی خشخاش در کشور، اظهار داشت: طی سال‌های اخیر برای مدیریت مصرف تریاک و مشتقات آن، برنامه‌های درمانی مؤثری از جمله استفاده از شربت تریاک یا تنتور اپیوم در کشور اجرا شد که علاوه بر کمک به درمان بیماران، از بروز مسمومیت‌های ناشی از ناخالصی‌ها و آلودگی‌های موجود در مواد مخدر سنتی جلوگیری می‌کرد.

وی افزود: کاهش کشفیات تریاک در سال گذشته موجب افت محسوس عرضه شربت تریاک در بازار درمانی کشور شد، موضوعی که نه‌تنها روند درمان بیماران مبتلا به اعتیاد را با چالش مواجه کرد، بلکه بیماران مبتلا به سرطان، دردهای مزمن و برخی بیماری‌های خاص را نیز از این شیوه درمانی محروم ساخت.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینکه این شرایط زمینه‌ساز گرایش برخی کشاورزان به کشت خشخاش شده است، تصریح کرد: بر اساس آمارهای رسمی، سطح زیر کشت خشخاش در کشور از حدود ۹ هزار و ۳۴۵ هکتار در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به حدود ۳۲ هزار هکتار در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ رسیده که نشان‌دهنده رشد ۲۴۶ درصدی این پدیده است.

جمالیان با اشاره به تفاوت وضعیت استان‌ها در این زمینه گفت: اگرچه در برخی استان‌ها از جمله خراسان شمالی و سیستان و بلوچستان کاهش سطح زیر کشت مشاهده شده است، اما در تعدادی از استان‌های دیگر روند افزایشی نگران‌کننده‌ای وجود دارد که نیازمند مداخله فوری دستگاه‌های مسئول است.

وی تأکید کرد: طبق قوانین موجود، کشت خشخاش در کشور ممنوع بوده و هیچ‌گونه مجوزی برای آن صادر نشده است. آنچه اخیراً در دستور کار قرار گرفته، صدور مجوز برای کشت گیاه اولیفرا یا شقایق ایرانی است که امکان تولید برخی داروهای مسکن و درمانی از آن وجود دارد، اما قابلیت تولید شربت تریاک را ندارد.

جمالیان ادامه داد: همین خلأ باعث شده که حتی توسعه کشت قانونی اولیفرا نیز نتواند جذابیت اقتصادی کشت خشخاش را برای برخی کشاورزان کاهش دهد.

وی با اشاره به اقدامات نظارتی و کارشناسی انجام‌شده در مجلس اظهار داشت: کمیسیون بهداشت و درمان تاکنون چندین نشست مشترک با دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر، وزارت بهداشت و وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار کرده و موضوع از ابعاد مختلف در حال بررسی است.

جمالیان افزود: تجربه کشور در حوزه مبارزه با مواد مخدر نشان داده است که نگاه صرفاً سلبی نمی‌تواند راهگشا باشد. زمانی اعتیاد تنها به‌عنوان جرم شناخته می‌شد، اما با تغییر رویکرد و پذیرش آن به‌عنوان یک بیماری، بسیاری از آسیب‌های اجتماعی و بهداشتی کنترل شد و برنامه‌های کاهش آسیب نتایج مثبتی به همراه داشت.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هشدار داد: کاهش کشفیات مواد مخدر و محدودیت در دسترسی بیماران به درمان‌های جایگزین، می‌تواند زمینه بازگشت برخی آسیب‌های گذشته را فراهم کند؛ از این رو همکاری همزمان دولت، مجلس و قوه قضائیه برای جلوگیری از تکرار تجربیات تلخ گذشته ضروری است.

وی همچنین از بررسی برخی پیشنهادها درباره مدیریت قانونی و تحت نظارت فرآیند تولید مواد اولیه دارویی خبر داد و گفت: مجلس آمادگی دارد در صورت ارائه نظر کارشناسی دولت، اصلاحات قانونی لازم را مورد بررسی قرار دهد.

جمالیان در ادامه با اشاره به شرایط اقتصادی موجود در کشور خاطرنشان کرد: مشکلات معیشتی می‌تواند زمینه بازگشت برخی افراد درمان‌شده به چرخه مصرف مواد یا گرایش جوانان به مصرف را افزایش دهد و از این منظر حساسیت موضوع بیش از گذشته است.

وی افزود: هزینه‌های ناشی از گسترش اعتیاد تنها متوجه فرد نیست، بلکه خانواده‌ها، نظام سلامت و اقتصاد کشور را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین این موضوع باید در زمره فوریت‌های اجتماعی و سلامت کشور قرار گیرد.

جمالیان به ضرورت استفاده از سیاست‌های تشویقی برای کشاورزان اشاره کرد و گفت: موضوع طراحی مشوق‌ها برای جلوگیری از گرایش کشاورزان به کشت خشخاش در کمیسیون کشاورزی و کمیسیون اجتماعی مجلس نیز مطرح شده و بررسی‌هایی در این زمینه در حال انجام است.

وی در مصاحبه با رادیو گفتگو، با تأکید بر اینکه «زنگ خطر در این حوزه به صدا درآمده است»، خاطر نشان کرد: بی‌توجهی به این روند می‌تواند به شکل‌گیری آسیب‌های گسترده خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی منجر شود؛ از این رو انتظار می‌رود همه دستگاه‌های مسئول با اتخاذ راهکارهای علمی و تخصصی، پیش از گسترش بیشتر این معضل، اقدامات لازم را در دستور کار قرار دهند.