معمای حذف سکانس تشییع امام خمینی(ره) در پلتفرم‌ها؛ پاسخگوی مولف کیست؟

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، شاید حالا وقت آن رسیده باشد که نسخه‌های منتشرشده بسیاری از فیلم‌های ایرانی بار دیگر مورد بررسی قرار گیرند؛ چرا که ممکن است در برخی آثار نیز تغییراتی نسبت به نسخه‌های اصلی یا پخش‌های پیشین ایجاد شده باشد. سال‌ها این تصور وجود داشت که تلویزیون هنگام پخش فیلم‌ها و سریال‌ها، متناسب با سیاست‌ها یا محدودیت‌های زمانی خود دست به تقطیع آثار می‌زند؛ اما پیگیری‌ها نشان می‌دهد بر اساس ضوابط حقوقی و استانداردهای نمایش، هر فیلم باید دقیقاً مطابق نسخه دارای پروانه نمایش و بدون کم‌وزیاد شدن محتوا در اختیار مخاطب قرار گیرد.

چرا که سال‌هاست بحث تفاوت نسخه‌های فیلم‌ها و سریال‌ها در رسانه‌های مختلف مطرح می‌شود. بسیاری از مخاطبان تصور می‌کردند تلویزیون یا برخی رسانه‌های پخش، آثار را بر اساس سلیقه خود کوتاه یا اصلاح می‌کنند؛ اما ضوابط حقوقی و مقررات نمایش تأکید دارد هر اثر باید مطابق نسخه دارای مجوز و پروانه نمایش منتشر شود؛ نه بیشتر و نه کمتر.

.

این بار ماجرا به فیلم ماندگار «از کرخه تا راین» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا رسیده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد نسخه منتشرشده این فیلم در برخی پلتفرم‌ها با نسخه اصلی تفاوت‌هایی دارد؛ تفاوتی که مهم‌ترین بخش آن به حذف سکانس مرتبط با ارتحال و تشییع حضرت امام خمینی(ره) بازمی‌گردد.

این سکانس که از تأثیرگذارترین لحظات فیلم به شمار می‌رود، نقش مهمی در تحول روحی شخصیت اصلی داستان دارد و از نظر دراماتیک نیز یکی از نقاط اوج روایت محسوب می‌شود. با این حال، در برخی نسخه‌های منتشرشده، این بخش به‌طور کامل حذف شده است! حتی بخشی از زیرنویس‌های مرتبط با این سکانس نیز در دسترس مخاطب قرار نگرفته است.

نسخه اصلی «از کرخه تا راین» حدود 93 دقیقه زمان دارد، در حالی که نسخه منتشرشده در برخی پلتفرم‌ها حدود 88 دقیقه است. این اختلاف زمانی، پرسش‌هایی را درباره منشأ این تغییرات ایجاد کرده است.

در این میان، واکنش روابط عمومی حوزه هنری در فضای مجازی نیز ابهاماتی را به همراه داشته است؛ چرا که مالکیت و مسئولیت اثر مشخصاً بر عهده منوچهر محمدی به عنوان تهیه‌کننده و ابراهیم حاتمی‌کیا به عنوان کارگردان است. از همین رو، این پرسش مطرح می‌شود که آیا نسخه متفاوت فیلم از سوی صاحبان اثر ارائه شده یا در فرآیند دیگری دچار تغییر شده است؟ موضوعی که در پیگیری خبرنگار تسنیم از منوچهر محمدی نیز پاسخی روشن برای آن پیدا نکرد؛ چرا که تهیه‌کننده «از کرخه تا راین» نسبت به این مسئله ابراز بی‌اطلاعی کرد!

 از سوی دیگر، عنوان شده نسخه‌ای که از طریق مؤسسه هنرهای تصویری سوره در اختیار پلتفرم‌ها قرار گرفته، همان نسخه تحویلی صاحبان اثر بوده و بدون دخل و تصرف توزیع شده است. با این حال، از منظر حقوقی، هر مؤسسه یا پلتفرمی که اثری را با مجوز رسمی دریافت می‌کند، موظف است آن را مطابق همان مجوز منتشر کند. بررسی نسخه‌های موجود نیز نشان می‌دهد مدت زمان فیلم در تلوبیون حدود یک ساعت و 33 دقیقه و 59 ثانیه است، اما همین اثر در فیلیمو و فیلم‌نت با زمان یک ساعت و 28 دقیقه و 52 ثانیه در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

نکته قابل توجه آن است که تاکنون سابقه چندانی از حذف یا اعمال تغییرات سیاسی در فیلم‌های ایرانی از سوی پلتفرم‌ها مطرح نشده است. در مقابل، مسئولان این سکوها تأکید دارند نسخه‌ای را منتشر می‌کنند که از سوی صاحبان آثار یا دارندگان حقوق قانونی در اختیارشان قرار می‌گیرد.

علی سرتیپی، مدیرعامل فیلم‌نت، نیز در گفت‌وگویی با تسنیم تأکید کرده است که پلتفرم‌ها حق حذف حتی یک فریم از فیلم‌های ایرانی را ندارند و هر نسخه‌ای که منتشر می‌شود، همان نسخه تحویلی صاحبان اثر است. به گفته او، استانداردسازی و اعمال اصلاحات صرفاً درباره برخی آثار خارجی انجام می‌شود و اگر نسخه دارای مجوز پس از تحویل به پلتفرم دچار حذف و سانسور شود، تخلف رخ داده است.

اکنون این پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده که حذف یکی از مهم‌ترین سکانس‌های «از کرخه تا راین» در کدام مرحله اتفاق افتاده است؛ سکانسی که مراسم تشییع امام خمینی(ره) را به تصویر می‌کشد و از تأثیرگذارترین لحظات این اثر ماندگار دفاع مقدس به شمار می‌رود. موضوعی که نیازمند شفاف‌سازی از سوی صاحبان اثر و نهادهای مرتبط است تا نسخه کامل فیلم بار دیگر در دسترس مخاطبان قرار گیرد.

انتهای پیام/