محمدعلی کاظمی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه یکی از مهمترین پدیدههای تغییر اقلیم، بیابانزایی و تولید گردوغبار است، اظهار کرد: بخشی از وظایف اجرای طرحهای مقابله با این پدیده بر عهده اداره کل منابع طبیعی استان است که این اقدامات با هماهنگی اداره کل حفاظت محیط زیست و سایر دستگاههای مرتبط در حال انجام است.
وی با اشاره به وضعیت پوشش جنگلی استان اصفهان افزود: این استان با مساحتی بالغ بر ۱۰.۷ میلیون هکتار، تنها حدود ۴۲۰ هزار هکتار جنگل دارد که معادل ۳.۹ درصد مساحت استان است در حالی که میانگین پوشش جنگلی کشور ۱۴.۳ میلیون هکتار و در سطح جهانی چهار میلیارد هکتار است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری اصفهان وسعت مراتع استان را ۶.۳ میلیون هکتار معادل ۶۰ درصد مساحت استان اعلام کرد و گفت: متأسفانه ۳۰ درصد مساحت استان، یعنی حدود ۳.۲ میلیون هکتار، عرصه بیابانی است؛ رقمی که در سطح کشور ۲۰ درصد و در جهان حدود ۱۰ درصد است.
کاظمی با تشریح توزیع جنگلهای استان ادامه داد: جنگلهای زاگرسی به طور عمده در شهرستانهای سمیرم ۲۵ هزار هکتار و فریدونشهر ۴۰ هزار هکتار قرار دارند.
به گفته وی، جنگلهای غیربیابانی کشت شده در سالهای اخیر نیز ۴۴ هزار و ۷۲۳ هکتار وسعت دارند؛ همچنین جنگلهای دستکاشت استان که از دهه ۴۰ شمسی تاکنون توسعه یافته، به حدود ۳۱۰ هزار و ۵۷۰ هکتار رسیده است.
پیوستن شهرضا و گلپایگان به شهرستانهای بیابانی اصفهان
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان افزود: جنگلهای ایرانی-تورانی در شهرستانهای خور، نایین، کوهپایه، اردستان، نطنز، کاشان و برخوار واقع شده و جنگلهای دستکاشت به طور عمده در مناطق بیابانی با گونههای تاغ، گز و اسکنبیل کشت شده است.
کاظمی خاطرنشان کرد: پیش از این ۱۲ شهرستان بیابانی داشتیم اما متأسفانه به تازگی شهرضا و گلپایگان نیز به جمع شهرستانهای بیابانی اضافه شدند.
۴۱۳ هزار هکتار به وسعت کانونهای بحرانی فرسایش بادی اضافه شد
وی با اشاره به روند افزایش مناطق تحت تأثیر فرسایش بادی اظهار کرد: بر اساس مطالعات سال ۱۳۸۹، مساحت این مناطق در استان اصفهان یک میلیون و ۸۸۹ هزار و ۶۴۲ هکتار بود که در مطالعات سال ۱۳۹۸ به ۲ میلیون و ۸۳۴ هزار و ۴۵۶ هکتار افزایش یافته است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان خاطرنشان کرد: این به معنای رشد تقریباً یک میلیون هکتاری بیابان در اصفهان در طول یک دهه است؛ همچنین کانونهای بحرانی فرسایش بادی نیز از یک میلیون هکتار در سال ۱۳۸۹ به یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار در سال ۱۳۹۸ رسیده و ۴۱۳ هزار هکتار به آن اضافه شده است.
کاظمی ادامه داد: در حال حاضر ۱۴ کانون داخلی فرسایش بادی و تولید گردوغبار در ۱۳ شهرستان وجود دارد که با اضافه شدن شهرضا و گلپایگان، مساحت این کانونها به یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار رسیده و حدود ۱۴ درصد مساحت استان را شامل میشود.
وی خاطرنشان کرد: کانونهای بحرانی استانهای همجوار قم، سمنان، یزد و خراسان جنوبی نیز پتانسیل غبارخیزی دارند که اصفهان را تحت تاثیر می گذارد.
وجود ۱۰۵ هزار هکتار کانون گردوغبار در زیستگاههای حیاتوحش
مدیرکل منابع طبیعی استان اصفهان افرود: ۱۰۵ هزار هکتار از کانونهای بحرانی فرسایش بادی در مناطق چهارگانه محیط زیستی اصفهان، ۱۱۶ هزار هکتار در اراضی کشاورزی، بایر و رها شده، ۵۷۵ هکتار جادههای خاکی، سه هزار و ۳۴۸ هکتار مسیلهای خشک رودخانهها از جمله زایندهرود و ۲۴ هزار و ۵۵۵ هکتار معادن و دپوی باطله قرار دارد.
کاظمی اضافه کرد: در مجموع یک میلیون و ۲۵۵ هزار و ۷۱۰ هکتار از کانونها در عرصههای تحت حفاظت منابع طبیعی بوده که ۱۷۸ هزار هکتار آن جنگل دستکاشت است.
جنگلهای دستکاشت جلوی تخلیه بسیاری از روستاها را گرفت
وی تصریح کرد: تهدید برای مزارع و اراضی کشاورزی به حدی جدی است که بدون جنگلهای دستکاشت، بسیاری از این اراضی و روستاها احتمالاً خالی از سکنه میشدند.
به گفته مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان، تخریب گسترده معادن سنگ، شن، ماسه، گچ و خاک رس در دشت سجزی، بحرانیترین منطقه شرق اصفهان، هم از نظر برداشت بیرویه و هم تخلیه نخالهها، مشکلساز شده است.
کاظمی به اقدامات انجامشده اشاره کرد و گفت: از دهه ۴۰ تاکنون ۳۱۰ هزار و ۵۷۰ هکتار جنگلکاری دستکاشت انجام شده است.
وی اضافه کرد: مدیریت روانآب و بذرکاری در ۱۳ هزار و ۱۵۵ هکتار، مالچپاشی در ۳۰ هزار و ۸۶ هکتار که به طور عمده مالچ نفتی بوده و اکنون به دلیل مسائل زیستمحیطی به سمت مالچهای طبیعی و معدنی حرکت کردهایم، مطالعه یک میلیون و ۱۵۷ هزار و ۵۶۳ هکتار از بیابانها، احداث تلهای رسوبگیر در ۱۰۶ کیلومتر، ایجاد بادشکن در یک هزار و ۲۰۷ هکتار و حفاظت و قرق سالانه از دیگر اقدامات بوده است.
جنگلهای دستکاشت اصفهان زیر فشار شدید قاچاق چوب
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان با بیان اینکه متأسفانه جنگلهای دستکاشت تحت فشار شدید قاچاق چوب قرار دارند، افزود: جنگلهای دستکاشت از ۳۰۰ هزار هکتار در سال ۱۳۸۹ به ۳۱۰ هزار هکتار در سال ۱۴۰۳ رسیده و ۹ هزار و ۸۱۱ هکتار به آن اضافه شده است.
کاظمی در خصوص چالشهای پیش رو، گفت: یکی از مشکلات جدی سال ۱۴۰۴ در شرق اصفهان و دشت سجزی بوده، هزینه بالای بیابانزدایی، کمبود منابع آبی و اعتبارات اصلیترین چالش ماست.
وی ادامه داد: امسال سه شرکت خصوصی با همکاری محیط زیست اعلام آمادگی کردهاند. همچنین از ظرفیت بند «خ» ماده ۲۰ قانون برنامه هفتم توسعه برای مشارکت خیران و مسئولیت اجتماعی استفاده خواهیم کرد.
تلفات خاک در سجزی معادل ۲۷ تُن در هکتار است
مدیرکل منابع طبیعی به نتایج تحقیقات مشترک با دانشگاه یزد در دشت سجزی اشاره و خاطرنشان کرد: تلفات خاک در این منطقه ۷.۲ کیلوگرم بر مترمربع معادل ۲۷ تن در هکتار است که بسیار بالاست و راهکار پیشنهادی، کشت بوته یا درختچههایی به ارتفاع ۷۵ سانتیمتر برای ایجاد مانع است.
کاظمی همچنین به طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت اشاره کرد و گفت: تعهد استان تولید ۲۰ میلیون اصله نهال تا سال ۱۴۰۵ است. تاکنون ۲۶ تفاهمنامه منعقد شده و در سه سال اول، در مجموع ۹ میلیون و ۱۵۱ هزار اصله نهال معادل پنج میلیون و ۱۴۹ هزار اصله دولتی و چهار میلیون اصله خصوصی تولید شده است.
تحقق ۶۵ درصدی تعهد اصفهان در طرح ملی کاشت یک میلیارد نهال
وی ابراز کرد: به دلیل محدودیت آب، به سمت بذرکاری حرکت کردیم که این روش برای اولین بار از اصفهان در کشور شروع شد. تاکنون ۹ میلیون و ۱۲۸ هزار اصله معادل سه میلیون و ۸۴۹ هزار نهالکاری و پنج میلیون و ۲۷۹ هزار بذرکاری کاشته شده و ۶۵ درصد تعهد سهساله محقق شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان با انتقاد از سطح اعتبارات گفت: قانون برنامه هفتم تکلیف ۲۰ درصد کاهش کانونهای فرسایش بادی را داده اما باید سالانه ۴۵۰ هزار هکتار کنترل انجام شود که با اعتبارات موجود در عمل به ۴۵۰ هکتار رسیدهایم.
کاظمی ادامه داد: پیشنهاد ما مشارکت دستگاهها، توسعه اکوتوریسم، پلمب چاههای غیرمجاز، مدیریت اراضی بایر شرق اصفهان و تأمین حقابه تالاب گاوخونی است. تصفیهخانهها و کارخانجات نیز میتوانند آب خود را برای بیابانزدایی در اختیار قرار دهند.
وی از عملکرد دستگاهها در طرح کاشت یک میلیارد درخت انتقاد کرد و افزود: ۳۵ درصد تعهد بر عهده منابع طبیعی و ۶۵ درصد بر عهده سایر دستگاههاست. راه و شهرسازی، راهداری و برخی شهرداریها در برخی شهرستانها همکاری کردند اما بسیاری از شهرستانها و دستگاههای اجرایی هنوز عملکرد ضعیفی دارند؛ همچنین ممنوعیت صدور مجوز برداشت معدن در شعاع ۵۰ کیلومتری کورههای آجر و گچ تأثیر مثبتی داشته است.
به گزارش مهر، بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، استان اصفهان ۲۸ شهرستان دارد.
جدیدترین اخبار پربحث