واکسن کرونا طراحی‌شده با هوش مصنوعی در آزمایش انسانی موفق شد

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : شنبه, ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ ۱۱:۱۵

به گزارش ایسنا، نوع جدیدی از واکسن جهانی کروناویروس، اولین آزمایش بالینی انسانی خود را با موفقیت پشت سر گذاشته و گام مهمی را در جهت محافظت گسترده‌تر در برابر شیوع ویروس در آینده برداشته است.

به نقل از ساینس‌دیلی، این واکسن آزمایشی که توسط پژوهشگران «دانشگاه کمبریج»(University of Cambridge) و شرکت «DIOSynVax» توسعه یافته است، در آزمایش روی ۳۹ داوطلب سالم، ایمن تشخیص داده شد و هیچ عارضه جانبی قابل توجهی را ایجاد نکرد.

برخلاف واکسن‌های مرسوم که سویه‌های خاصی از ویروس را هدف قرار می‌دهند، این واکسن برای محافظت در برابر چندین عضو خانواده کروناویروس «ساربکو»(Sarbeco) طراحی شده است. این گروه شامل ویروس مسئول همه‌گیری کووید-۱۹ و همچنین «سارس»(SARS) و چندین کروناویروس ناشی از خفاش است که احتمال دارد در آینده به انسان سرایت کنند. آزمایش نشان داد که این واکسن نه تنها واکنش‌های ایمنی را در برابر کروناویروس و سارس برمی‌انگیزد، بلکه واکنش‌های ایمنی را در برابر ویروس‌های مرتبط با خفاش که هنوز انسان را آلوده نکرده‌اند نیز تحریک می‌کند.

این پژوهش، نقطه عطف دیگری را نیز رقم زد. برای اولین بار، واکسنی که ماده فعال آن کاملاً از طریق شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای ساخته شده بود، روی انسان‌ها آزمایش شد. پژوهشگران از هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی برای طراحی چیزی استفاده کردند که آن را «اَبَرآنتی‌ژن» می‌نامند. این آنتی‌ژن، جزئی از واکسن است که سیستم ایمنی را برای تشخیص و مبارزه با عفونت آموزش می‌دهد.

هوش مصنوعی به جای تمرکز بر یک سویه ویروس، اطلاعات ژنتیکی کروناویروس‌های ساربکو را که از طریق برنامه‌های نظارتی در سراسر جهان جمع‌آوری شده بودند، تجزیه و تحلیل کرد. سپس با استفاده از این اطلاعات، ویژگی‌های مشترک را در کل گروه ویروس تشخیص داد و آنها را در آنتی‌ژن یک واکسن ترکیب کرد.

هدف از این کار، ایجاد محافظت نه تنها در برابر ویروس‌های شناخته‌شده، بلکه در برابر گونه‌های آینده‌ است که هنوز ظهور نکرده‌اند.

این آزمایش، ایمنی یک روش کاملاً جدید را برای طراحی واکسن‌ها اثبات می‌کند. این فناوری از یک اَبَرآنتی‌ژن طراحی‌شده توسط هوش مصنوعی برای ارائه محافظت پایدار در برابر طیف گسترده‌ای از ویروس‌ها مانند گروه ابولا یا گروه کروناویروس ساربکو حتی در صورت جهش آنها استفاده می‌کند.

پژوهشگران معتقدند که ممکن است در نهایت بتوان همین راهبرد را برای سایر خانواده‌های ویروس از جمله ویروس‌های ابولا و ویروس‌های آنفلوانزا اعمال کرد.

بسیاری از واکسن‌های کنونی از جمله واکسن‌های آنفلوانزای فصلی و واکسن‌های به‌روزرسانی‌شده کووید-۱۹ بر اساس گونه‌های ویروسی طراحی شده‌اند که در حال حاضر در بدن انسان‌ها در گردش هستند. از آنجا که ویروس‌ها به طور مداوم تکامل می‌یابند، واکسن‌ها اغلب به اصلاح منظم فرمولاسیون و به‌روزرسانی سالانه نیاز دارند.

پروفسور «جاناتان هینی»(Jonathan Heeney) از آزمایشگاه بیماری‌های ویروسی مشترک انسان و دام در بخش دامپزشکی دانشگاه کمبریج و سرپرست این پژوهش معتقد است که این روش جدید می‌تواند به حل این مشکل کمک کند.

هینی گفت: ما توسعه واکسن را از حالت واکنشی به حالت مقاوم در برابر آینده تبدیل کرده‌ایم. واکسن‌های ما حتی با جهش ویروس‌ها به سویه‌های جدید، همچنان در برابر آنها محافظت ایجاد می‌کنند. ما بر مشکل واکسن‌های سنتی که محافظت محدودی دارند، غلبه کرده‌ایم. این بدان معناست که می‌توانیم از چرخه مداوم تعقیب انواع ویروس‌های در حال گردش در انسان و به‌روزرسانی واکسن‌ها برای جبران عقب‌ماندگی فرار کنیم.

پژوهشگران امیدوارند که این واکسن با هدف قرار دادن ویژگی‌های مشترک در کل یک خانواده ویروس، حتی با ظهور گونه‌های جدید همچنان مؤثر باقی بماند. آنها می‌گویند نیاز به محافظت گسترده‌تر در برابر واکسن همچنان ضروری است، زیرا بسیاری از ویروس‌های بالقوه خطرناک همچنان در حیوانات سراسر جهان در حال گردش هستند.

این پژوهش در «Journal of Infection» به چاپ رسید.