آیا امپراتوری موتور جستجوی گوگل در دوران هوش مصنوعی دوام می‌آورد؟

وقتی ChatGPT عرضه شد، بسیاری این چت‌بات را ناقوس مرگ گوگل می‌دانستند، اما با گذشت بیش از سه سال از آغاز رونق هوش مصنوعی مولد، این شرکت همه را شگفت‌زده کرد و دیدیم چگونه با این جریان نو همراه شد. با وجود جایگاه محکم گوگل در نگاه سرمایه‌گذاران، عصر هوش مصنوعی مسائل تازه‌ای را به وجود آورده و شکاف‌هایی را در هسته اصلی کسب‌وکار این شرکت نمایان کرده است. گوگل اکنون درگیر رقابت شدید با مدل‌ها و سرویس‌های هوش مصنوعی است و از طرفی برخی کاربران می‌خواهند مثل قدیم تجربه‌ای خام و بدون هوش مصنوعی در جستجوهای اینترنتی داشته باشند.

آمارها نشان می‌دهند که نرخ نصب موتور جستجوی DuckDuckGo تا ۴۰ درصد در هفته افزایش یافته است و موتور جستجوی Bing مایکروسافت در سه‌ماهه گذشته برای اولین‌بار به رکورد یک میلیارد کاربر رسید. بااین‌حال ترافیک موتور جستجوی گوگل در ماه گذشته با کاهش اندکی مواجه شد که یکی از دلایل آن ادغام هوش مصنوعی است.

اگرچه گوگل همچنان ۹۰ درصد از بازار جستجو را در اختیار دارد و قیمت سهام آن در یک سال گذشته بیش از دو برابر شده است، اما نگرانی‌ها همچنان پابرجا هستند. علاوه‌براینکه خیلی از کاربران تمایل دارند موتور جستجوی آنها مثل قدیم بدون هوش مصنوعی باشد، کاربرانی نیز هستند که برای یافتن اطلاعات، بیشتر به سمت چت‌بات‌ها گرایش پیدا کرده‌اند؛ به‌طوری‌که اکنون می‌بینیم چت‌جی‌پی‌تی همیشه در صدر برنامه‌های رایگان iOS قرار دارد.

تأثیر هوش مصنوعی بر بخش جستجوی گوگل

گروه بزرگی از کاربران اینترنتی از هوش مصنوعی روی‌گردان شده‌اند و در جستجوی گزینه‌های قدیمی هستند. یک نظرسنجی جدید از مؤسسه تحقیقاتی Pew نشان می‌دهد که حدود نیمی از مردم آمریکا نسبت به حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره خود، بیشتر احساس نگرانی می‌کنند تا هیجان.

معاون سئوی شرکت بازاریابی Amsive می‌گوید مردم از گوگل به عنوان صفحه اول اینترنت استفاده می‌کنند، اما ترجیح می‌دهند خودشان جستجو کنند و تصمیم نهایی را بگیرند. حتی مایکروسافت نیز با درک این نیاز، افزونه‌ای برای بینگ منتشر کرد که به کاربران اجازه می‌دهد ویژگی‌های مبتنی‌بر هوش مصنوعی را غیرفعال کنند.

ناشران نیز گله دارند که هوش مصنوعی گوگل ترافیک سایت‌های آن‌ها را کم کرده است. تحقیقات نشان می‌دهند که درحال‌حاضر حدود ۶۸ درصد از جستجوهای گوگل بدون حتی یک کلیک روی وب‌سایت‌های خارجی به پایان می‌رسند؛ زیرا هوش مصنوعی اطلاعات مورد نیاز کاربر را خلاصه می‌کند و در بالای نتایج نمایش می‌دهد.

چالش‌های قانونی نیز مزید بر علت هستند. توسعه چت‌بات‌ها هزینه‌های قانونی سنگینی برای گوگل و شرکت‌های هوش مصنوعی داشته است. گوگل و اوپن‌ای‌آی با پرونده‌های قضایی مربوط به مرگ‌های غیرطبیعی مواجه هستند که در آن خانواده‌های قربانیان به دلیل آسیب‌رساندن عزیزانشان به خود پس از تعامل با ربات‌ها به این شرکت‌ها معترض شده‌اند. در ماه مارس، پدری از گوگل شکایت کرد و مدعی شد که چت‌بات جمینای پسر ۳۶ ساله‌اش را به انجام یک حمله دسته‌جمعی و در نهایت پایان‌دادن به زندگی‌اش ترغیب کرده است.

«ساندار پیچای»، مدیرعامل گوگل، می‌گوید مردم درباره آینده این فناوری کاملاً حق دارند نگران باشند، زیرا مقیاس تغییرات آن بی‌سابقه است. با‌این‌حال، برخی کارشناسان معتقدند ادعای انتخاب کاربران میان وب یا هوش مصنوعی صرفاً یک افسانه است و مردم درواقع ترکیب این دو فناوری را در کنار یکدیگر می‌خواهند؛ حتی اگر برخی‌ها ادعا کنند که گوگل امکان انتخاب را از کاربران سلب کرده است.

گوگل همچنین اخیراً با مسئله‌ای جدی برای حفظ نیروهای خود در برابر استارتاپ‌های ثروتمند هوش مصنوعی روبه‌رو شد و تنها در یک هفته، دو محقق برجسته خود را از دست داده است. «نوام شزیر»، معاون مهندسی و یکی از رهبران هوش مصنوعی جمینای، گوگل را برای پیوستن به شرکت OpenAI ترک کرد. در ادامه نیز «جان جامپر»، عضو ارشد مهندسی دیپ‌مایند، اعلام کرد که برای فعالیت در شرکت آنتروپیک از گوگل جدا می‌شود. البته تحلیلگران مؤسسه Jefferies بر این باورند که این جابه‌جایی‌ها به معنای کاهش فعالیت گوگل در زمینه هوش مصنوعی نیست، بلکه صرفاً شدت رقابت شرکت‌ها را برای جذب نخبگان نشان می‌دهد.