امکان توافق در مذاکرات فردا وجود دارد؛ مواضع ناهماهنگ آمریکایی‌ها عمدی است

به گزارش اقتصادآنلاین، دور سوم مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا پنجشنبه در ژنو برگزار خواهد شد. مذاکراتی که به نظر می‌رسد سرنوشت نهایی مسیر دیپلماسی را مشخص کند. تاجایی که برخی مقامات آمریکایی در گفت‌وگو با آکسیوس مدعی شدند که این آخرین فرصت دیپلماسی است. در حالی که تحولات نظامی در خاورمیانه نیز سایه جنگ را بر سر مذاکرات حفظ کرده است. سوال اینجاست که آیا زمینه‌های توافق در روز پنج‌شنبه وجود دارد یا خطوط قرمز دو طرف مانع دستیابی به آن می‌شود؟

ایران غنی‌سازی صفر را می‌پذیرد؟

محسن پاک‌آیین دیپلمات و سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین درباره دور سوم مذاکرات در ژنو گفت: «جمهوری اسلامی همواره از مذاکره با کشور‌ها بر مبنای عزت و مصلحت استقبال کرده است. مذاکره با آمریکا نیز در همین راستا انجام شده است.»

او درباره مواضع ایران در این مذاکرات گفت: «مواضع ایران مشخص و روشن است. اگر آمریکا به دنبال این باشد که از نرفتن ایران به سمت ساخت بمب هسته‌ای اطمینان حاصل کند، این امکان وجود دارد که اطمینان‌های لازم داده شود. ایران آمادگی دارد تا در این زمینه وارد مذاکره شود و فکر می‌کنم اگر آمریکایی‌ها هم به دنبال این موضوع باشند، دستیابی به توافق امکان‌پذیر است.»

پاک‌آیین درباره تاکید جمهوری اسلامی بر حق غنی‌سازی ادامه داد: «ایران عضو سازمان بین‌المللی انرژی اتمی و پیمان ان‌پی‌تی است و از حق غنی‌سازی برخوردار است و بر حق خود تاکید دارد. اگر آمریکایی‌ها این حق را به رسمیت بشناسند می‌تواند درباره صلح‌آمیز بودن غنی‌سازی به آنها اطمینان داد. البته ایران نیز در مقابل خواستار لغو تحریم‌های ظالمانه آمریکاست.»

این دیپلمات پیشین افزود: «بنابراین معتقدم که در دور سوم مذاکرات در ژنو می‌تواند به نتیجه برسد. اما اگر آمریکایی‌ها همچنان غنی‌سازی صفر را مطرح کنند ایران نخواهد پذیرفت و توافقی به دست نمی‌آید.»

تناقض در مواضع آمریکا

پاک‌آیین درباره خواسته‌های آمریکا در مذاکرات گفت: «مشکل این است که در آمریکا تناقض و ناهماهنگی وجود دارد. آمریکا در مذاکرات با ایران فقط بحث برنامه هسته‌ای را مطرح کرده، اما مقامات مختلف هر یک بیرون از مذاکرات موضوعات دیگری مطرح می‌کنند که مورد پذیرش ایران نیست.»

او با اشاره به انتشار ویدیویی درباره بی‌فایده بودن مذاکرات در شبکه اجتماعی ترامپ گفت: «این تناقض‌ها وجود دارد. اگر رییس‌جمهور آمریکا مذاکرات را بی‌فایده می‌دانست چرا قبل و پس از جنگ درخواست مذاکره با ایران را دارد. قبل از جنگ نامه‌ای به مقام معظم رهبری نوشت و درخواست مذاکره کرد. پس از جنگ نیز اخیرا از طریق استیو ویتکاف به ایران درخواست مذاکره داد و ایران نیز پذیرفت. اما در رفتار و مواضع آمریکایی‌ها تناقض و ناهماهنگی‌های زیادی وجود دارد که ممکن است عمدی هم باشد. ممکن است آنها با ایجاد چنین فضایی تلاش کنند تا مذاکرات به نتیجه نرسد. فکر می‌کنم یکی از مشکلات اساسی مذاکرات نیز همین تناقض‌های طرف آمریکایی است.»

اثر مهلت ترامپ بر نتیجه مذاکرات

تعیین مهلت برای به نتیجه‌رسیدن مذاکرات دیگر موضوعی است که واکنش‌های زیادی در پی داشته. پاک‌آیین در این باره نیز گفت: «ایران به هیچ وجه ضرب‌الاجل آمریکا را نپذیرفته و تحت فشار و ضرب‌الاجل توافقی امضا نمی‌کند. البته مقامات جمهوری اسلامی تاکید کردند که تمایل دارند مذاکرات هرچه زودتر به نتیجه برسد، اما ضرب‌الاجل را نپذیرفته‌اند.»

او ادامه داد: «نکته اینجاست که آمریکا در حالی ضرب الاجل تعیین کرده که خود آمادگی رسیدن به توافق را ندارد. کسی باید ضرب‌الاجل تعیین کند که آمادگی رسیدن به توافق بر سر موضوعات را داشته باشد و در رفتار و مواضع تناقض و ناهماهنگی دیده نشود. این در حالی است که ایران آمادگی کامل دارد.»

برنامه موشکی مطرح می‌شود؟

اما مذاکرات روز پنج‌شنبه در حالی در موضوع هسته‌ای برگزار می‌شود که آمریکا موضوعات دیگری از جمله برنامه موشکی را هم مطرح کرده است. حال سوال اینجاست که اگر در پرونده هسته‌ای توافقی حاصل شود آیا ممکن است در گام‌های بعد موضوعات دیگری مطرح گردد؟

پاک‌آیین در این زمینه نیز گفت: «اگر در مسئله هسته‌ای توافقی به دست آید این امکان وجود دارد که آمریکایی‌ها بحث‌های دیگری را هم مطرح کنند. چنانچه همین امروز هم این بحث‌ها مطرح می‌شود، اما ایران هیچ موضوع دیگری را برای مذاکره نخواهد پذیرفت. این موضع قطعی جمهوری اسلامی ایران است. آنها می‌گویند که باید برد موشک‌های ایران به ۳۰۰ کیلومتر برسد.»

او ادامه داد: «یعنی اسرائیل بتواند به ایران حمله کند، اما ایران نتواند اسرائیل را بزند. هیچ کشور عاقل و مستقلی بر سر توانایی دفاعی خود مذاکره نمی‌کند.»

پاک‌آیین در پایان افزود: «با این همه، براساس چارچوبی که گفتم، امکان دستیابی به توافق در صورت آمادگی آمریکا وجود دارد. اما ما اعلام کردیم که همزمان با آمادگی مذاکره و توافق، آماده جنگ نیز هستیم و هرگونه تعرض به کشور را با قدرت پاسخ خواهیم داد.»