به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه ۲۲ تیر ماه ۱۴۰۵، طرح جامع شهر اردکان را پس از بررسی مصوبه شورای برنامهریزی و توسعه استان یزد و صورتجلسه کمیته فنی شماره یک، تصویب کرد. این مصوبه با در نظر گرفتن محدودیت منابع آب، سیاستهای کلان کشور در زمینه توسعه صنایع آببر، ضرورت صیانت از اراضی باغی و کشاورزی، حفاظت از بافت تاریخی و توجه به مخاطراتی همچون فرونشست زمین، چارچوب توسعه آتی شهر اردکان را مشخص میکند.
بر اساس این مصوبه، طرح جامع اردکان با رویکرد کنترل توسعه کالبدی، مدیریت منابع و ظرفیتهای محیطی و توجه همزمان به نیازهای سکونتی و زیرساختی شهر تدوین و تصویب شده است. همچنین مقرر شده اسناد طرح پس از اعمال اصلاحات و الزامات تعیینشده، برای طی مراحل نهایی و ابلاغ در اختیار دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران قرار گیرد.
افق جمعیتی ۱۴۲۰؛ توسعه متناسب با ظرفیتهای آبی
یکی از محورهای اصلی طرح جامع جدید اردکان، تعیین سقف جمعیتی شهر در افق ۱۴۲۰ است. بر اساس مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، با توجه به سیاست کلان کشور مبنی بر توقف بارگذاری صنایع آببر در منطقه یزد-اردکان و محدودیت منابع آب قابل تأمین، جمعیت ۱۳۳ هزار نفری برای افق طرح مورد تأیید قرار گرفته است.
این رقم با فرض تثبیت نرخ مهاجرت و نرخ رشد طبیعی 1.9 درصد بر مبنای سال پایه ۱۴۰۰ تعیین شده است. به این ترتیب، توسعه جمعیتی اردکان در سالهای آینده قرار است متناسب با ظرفیتهای واقعی شهر و به ویژه توان تأمین منابع آب دنبال شود و از ایجاد بارگذاری جمعیتی و صنعتی فراتر از ظرفیتهای محیطی جلوگیری شود.
در همین چارچوب، شورای عالی شهرسازی و معماری در تعیین محدوده شهر نیز رویکردی مبتنی بر استفاده هدفمند از اراضی و تأمین نیازهای واقعی شهر اتخاذ کرده است. بر اساس مصوبه، الحاق اراضی دولتی واقع در غرب شهر برای تأمین تعهدات دولت، مشروط به اعلام نظر صریح شرکت آب منطقهای درباره قرار نداشتن این اراضی در زون آب شرب و رعایت حریم کیفی چاههای آب شرب مورد موافقت قرار گرفته است.
همچنین در این بخش بر رعایت ملاحظات مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره فرونشست تأکید شده و در صورت مشخص شدن قرارگیری تمام یا بخشی از اراضی الحاقی در زون آب شرب، حذف این اراضی از اسناد ابلاغی پیشبینی شده است. برای اراضی الحاقی نیز الگوی قطعات ۲۰۰ متری و ساخت و ساز سهطبقه با تأمین خدمات عمومی مورد توجه قرار گرفته و مقرر شده طرح تفکیکی این اراضی به تأیید کمیسیون ماده پنج برسد
حفاظت از اراضی باغی، کشاورزی و بافت تاریخی
طرح جامع اردکان در کنار تأمین نیازهای توسعهای شهر، حفاظت از ظرفیتهای ارزشمند طبیعی و تاریخی را نیز مورد توجه قرار داده است. بر اساس مصوبه، پیشنهاد احداث کمربند جدید در شمالغرب شهر مورد موافقت قرار نگرفته و با توجه به کفایت معابر موجود، خط محدوده در این بخش بر محدوده مصوب قبلی منطبق خواهد بود.
همچنین تمام اراضی باغی و زراعی واقع در محدوده مصوب شورای برنامهریزی که در طرح تفصیلی دارای کاربری باغ و کشاورزی بودهاند، عیناً تثبیت میشوند. تشخیص نوعیت باغ نیز مطابق قوانین مربوطه بر عهده کمیسیونهای ماده ۱۲ یا ماده ۷ قرار گرفته است.
صیانت از بافت تاریخی اردکان نیز یکی دیگر از محورهای مهم مصوبه است. خط محدوده بافت تاریخی بر اساس ابلاغیه شورای عالی شهرسازی و معماری در سال ۱۳۹۴ تثبیت شده و در صورت بازنگری این محدوده از سوی وزارت میراث فرهنگی، آخرین محدوده مصوب در اسناد طرح جامع لحاظ خواهد شد.
در این مصوبه همچنین تأکید شده است که در صورت الحاق عرصههای باغی همپیوند با بافت تاریخی به محدوده جدید، کاربری آنها «باغ و کشاورزی» باقی بماند. علاوه بر این، محدودههای هدف بازآفرینی شهری نیز باید بر اساس آخرین مصوبات قانونی و به تفکیک بافت ناکارآمد کالبدی، بافت تاریخی و در صورت وجود، سکونتگاههای غیررسمی در اسناد طرح ارائه شوند.
این رویکرد میتواند زمینهای برای پیوند میان حفاظت از هویت تاریخی اردکان و سیاستهای بازآفرینی شهری فراهم کند؛ به طوری که توسعه آینده شهر صرفاً از مسیر گسترش محدوده کالبدی دنبال نشود و ظرفیتهای موجود در بافتهای درونشهری نیز مورد توجه قرار گیرد.
حفاظت از آب شرب و مقابله با فرونشست و ساخت و ساز ناپایدار
در بخش مربوط به پهنهبندی حریم شهر، خط حریم مصوب استان یزد با اصلاحی در محدوده پارک کوهستان به تصویب رسیده است. بر اساس این اصلاح، پارک کوهستان صرفاً در محدوده درختکاری و تأسیسات اجراشده موجود به حریم الحاق خواهد شد. همچنین مقرر شده عرصههای دارای فرونشست در نقشه پهنهبندی حریم شهر نمایش داده شوند.
یکی دیگر از الزامات طرح، لحاظ کردن تمام عوارض مصنوع و طبیعی و حریمهای لازمالرعایه در اسناد طرح است؛ از جمله خطوط انتقال نیرو و انرژی، مسیلها، آبراههها، قنوات، راهها، راهآهن، صنایع و خطوط لوله انتقال گاز. در این میان، بر انعکاس حریم ۲۵۰ متری خط لوله گاز واقع در جنوبغرب حریم تأکید شده است.
در راستای ساماندهی فعالیتهای صنفی نیز مقرر شده مجموعه صنفی برای استقرار صنوف و کارگاههای قابل استقرار در حریم، در جنوب غرب حریم جانمایی شود. همزمان بر ممنوعیت استقرار صنایع رده ۳ به بالا در حریم شهر تأکید شده است.
حفاظت از زونآب شرب اردکان نیز جایگاه ویژهای در طرح دارد. بر اساس مصوبه، این محدوده به عنوان پهنه حفاظت در حریم تثبیت شده و به منظور جلوگیری از استقرار هرگونه کاربری آلاینده، از جمله صنایع دارای آلودگیهای زیستمحیطی، ضوابط مرجع ذیربط و شرکت آب منطقهای استان در این پهنه ملاک عمل خواهد بود.
از سوی دیگر، در نقشه پهنهبندی تراکمی، باغات شهر بدون لحاظ تراکم تثبیت خواهند شد و هرگونه ساخت و ساز در باغات باید بر اساس دستورالعمل ماده ۱۴ قانون زمین شهری انجام شود. همچنین با توجه به ناپایداری کالبدی بخش قابل توجهی از ابنیه داخل شهر، رعایت مقررات ملی ساختمان و آییننامه ۲۸۰۰ در زمان صدور پروانه یا گواهی عدم خلاف مورد تأکید قرار گرفته است.
در ادامه نیز مقرر شده مطالعات پدافند غیرعامل تکمیل و نتایج آن در اسناد طرح جامع لحاظ شود. در نهایت، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران از مراجع مربوط خواسته است اسناد طرح جامع پس از اعمال اصلاحات مورد نظر، حداکثر طی دو ماه برای ابلاغ به دبیرخانه شورا ارائه شود.
با تصویب طرح جامع شهر اردکان، مسیر توسعه این شهر در افق ۱۴۲۰ بر مبنای مجموعهای از ملاحظات جمعیتی، محیط زیستی، آبی، کالبدی، تاریخی و ایمنی مشخص شده است؛ رویکردی که در آن، توسعه شهری با ظرفیتهای منابع آب و الزامات حفاظت از محیط و میراث شهری همراه شده و همزمان تأمین نیازهای سکونتی، بازآفرینی بافتهای ناکارآمد و ارتقای ایمنی ساختوساز مورد توجه قرار گرفته است.
این مصوبه اکنون چارچوب مشخصی را برای تهیه و تکمیل اسناد طرح و اجرای سیاستهای توسعه و عمران شهر اردکان فراهم کرده و دستگاههای مرتبط موظف شدهاند اصلاحات تعیینشده را در اسناد اعمال و برای طی مراحل نهایی ابلاغ ارائه کنند.
جدیدترین اخبار پربحث