رمز پیروزی در جنگ هویتی

خبرگزاری مهر ـ یادداشت مهمان؛ محمد ایوبی پور عضو هیئت علمی دانشگاه: در میانه رویارویی نظامی کنونی، موشک‌ها و جنگنده‌ها فقط چهره آشکار نبردند. در لایه عمیق‌تر، جنگ بر سر «اراده»، «هویت» و «استقلال» است. دشمن زمانی به هدف نهایی خود می‌رسد که ایرانی، پیش از آنکه سرزمینش را از دست بدهد، اعتمادش به خویشتن، تاریخ، فرهنگ، دین و قدرت ملی خود را واگذار کند.

قرآن کریم این منطق را چنین بیان می‌کند: «وَلَنْ تَرْضَی عَنْکَ الْیَهُودُ وَلَا النَّصَارَی حَتَّی تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَی اللَّهِ هُوَ الْهُدَی…» «یهود و نصارا هرگز از تو خشنود نخواهند شد، مگر آنکه از آیین آنان پیروی کنی. بگو هدایت خدا، تنها هدایت حقیقی است…» بقره، آیه ۱۲۰

در زبان قرآن، واژه «مِلّت» پیش از هر چیز به معنای آیین، راه و منظومه باورها و نگرش هاست؛ می‌توان منطق سیاسی و تمدنی آیه را چنین فهمید: نظام سلطه فقط به دنبال یک امتیاز محدود نیست؛ رضایت نهایی آن زمانی حاصل می‌شود که ملتی مستقل، چارچوب فکری، فرهنگ، آئین، سنت و ملیت و به معنای جامع هویت خود را کنار بگذارد و در نظام حاکمه او هضم شود …

به عبارتی استعمار همیشه با اشغال خاک آغاز نمی‌شود؛ گاهی با اشغال ذهن آغاز می‌شود. نخست به یک ملت القا می‌کنند که گذشته‌اش بی‌ارزش، فرهنگش عقب‌مانده، مقاومتش بی‌فایده و پیشرفت بدون تسلیم ناممکن است. ملتی که این روایت را بپذیرد، پیش از شکست نظامی، از درون شکست خورده است.

انسان بی‌هویت را می‌توان به هر سمتی کشاند؛ اما انسانی که می‌داند کیست، چه تاریخی دارد و برای چه آرمانی ایستاده است، زیر بار هر مطالبه‌ای نمی‌رود. به همین دلیل، هدف اصلی جنگ ترکیبی آن است که ملت را از ریشه‌هایش جدا کند، اعتماد عمومی را فرسوده سازد و جامعه را به مجموعه‌ای از افراد پراکنده، ناامید و بی‌آرمان تبدیل کند.

اما راه مقابله چیست؟

قرآن پس از بیان فشار دشمن، جامعه مؤمن را به بازگشت به هدایت الهی دعوت می‌کند: «قُلْ إِنَّ هُدَی اللَّهِ هُوَ الْهُدَی».

و این سنت الهی است که تغییر نمی کند «سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِی قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلًا»

حالا این هدایت چیست که تغییر هم نمی کند و از سنن الهی هم هست: آن جمع شدن و متحد شدن زیر لوای ولایت است.

این است که دشمن را از اینکه ملتی هویت خود را از دست بدهد مایوس می کند. همانطور که قرآن نقطه یأس دشمن را این چنین نشان می‌دهد: «الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ دِینِکُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ…» «امروز کسانی که کفر ورزیدند از دین شما مأیوس شدند؛ پس از آنان نترسید و از من پروا کنید. امروز دین شما را برایتان کامل کردم…» مائده، آیه ۳

این آیه، آیه غدیر و اعلام ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) است. استدلال این است که دشمن زمانی مأیوس شد که فهمید مسیر هدایت و رهبری جامعه ادامه می یابد. دین فقط مجموعه‌ای از احکام نبود که توسط رسول خدا بیان شد و تمام؛ برای حفظ جهت جامعه برنامه جامع وجود داشته آنهم ولایت و رهبری الهیست که استمرار هدایت را تضمین می کرد.

بر همین مبنا، در اندیشه سیاسی انقلاب اسلامی، ولایت فقیه در عصر غیبت امتداد اجتماعی این اصل تلقی می‌شود؛ یعنی جامعه اسلامی در لحظه بحران، دچار خلأ فرماندهی و چندپارگی راهبردی نشود. این سخن به معنی است راه مایوس کردن دشمن در هدفش که تبعیت محض و استهاله هویت است

حفظ و تبعیت از محور اصلی حاکم بر جامعه ایمانی یعنی ولایت فقیه است.

و این تنها راه مایوس سازی دشمن است ولاغیر …