سگ و گربه در مظان اتهام؛ ردپای یک باکتری مرگبار در حیوانات خانگی پیدا شد

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : دوشنبه, ۰۵ مرداد ۱۴۰۵ ۱۲:۳۵

 در سال ۲۰۲۲، دسته‌ای از جنین‌های مرغ و اردک که قبل از بیرون آمدن از تخم مرده بودند، برای آزمایش به یک آزمایشگاه دامپزشکی در چین رسیدند.

ایسنا نوشت: محققان در بافت مغز آنها «آسینتوباکتر بومانی»( Acinetobacter baumannii) را یافتند؛ پاتوژنی که توسط سازمان بهداشت جهانی تحت عنوان «اولویت اول» نام‌گذاری شده است. این باکتری به دلیل مقاومت در برابر حتی آنتی‌بیوتیک‌های قوی و به اصطلاح «آخرین راه حل»، بیشتر به خاطر شیوع در بخش‌های مراقبت‌های ویژه بیمارستان‌ها شناخته می‌شود.

این باکتری همچنین اخیراً به عنوان یک بیماری مشترک بین انسان و دام شناخته شده است که قادر به انتقال بین حیوانات و انسان‌ها است.

مدت‌هاست که تصور می‌شود دام‌ها ممکن است در گسترش مقاومت دارویی در ابرمیکروب‌ها نقش داشته باشند، اما جالب اینجاست که سویه‌های خاص باکتری‌های جدا شده از طیور در واقع در برابر هیچ چیز مقاوم نبودند.

محققان دانشگاه کشاورزی نانجینگ، موسسه فناوری ووهو و دانشگاه طب چینی نانجینگ در چین با مقایسه این داده‌های ژنتیکی با داده‌های موجود در انسان‌ها و حیوانات خانگی مانند گربه‌ها و سگ‌ها دریافتند که نگرانی واقعی در جایی نزدیک‌تر به ما انسان‌ها ریشه دارد.

محققان داده‌های ژنتیکی مربوط به ۵۰۹ نمونه این باکتری جمع‌آوری‌شده از حیوانات در ۱۷ کشور را شامل ۳۳ گونه از لک‌لک‌های سفید در لهستان گرفته تا گربه‌ها، سگ‌ها و اسب‌ها در کلینیک‌های دامپزشکی در سراسر اروپا گردآوری کردند.

در کنار هزاران نمونه بالینی انسانی از همان مناطق، به علاوه داده‌های جدید مربوط به طیور، تصویری که پدیدار شد برای صاحبان حیوانات خانگی خبر خوبی نبود.

محققان به رهبری شیانگکوان ژنگ(Xiangkuan Zheng) از دانشگاه کشاورزی نانجینگ می‌گویند: باکتریوم بومانی جدا شده از حیوانات را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد؛ یک گروه با مقاومت ضدمیکروبی بالا(AMR) که میزبانانی مانند اسب، گربه و سگ در آن غالب هستند و یک گروه با مقاومت ضدمیکروبی پایین که میزبانانی مانند دام، طیور و حیات وحش در آن غالب هستند.

این تیم با استفاده از یک سیستم طبقه‌بندی که سویه‌های این باکتری را در «کلون‌های بین‌المللی» (همان عوامل پشت شیوع‌های بیمارستانی در سراسر جهان) گروه‌بندی می‌کند، دریافت که چندین مورد از این کلون‌ها، از جمله یکی به نام ST۲۵، بارها و بارها در حیوانات خانگی و همراه انسان‌ها ظاهر شده‌اند. ST۲۵ به تنهایی در ۹ گونه مختلف جانوری، عمدتاً گربه، سگ و اسب یافت شد.

باکتری‌های گربه، سگ و اسب از نظر ژنتیکی تقریباً از سویه‌هایی که افراد را در بیمارستان‌های اطراف آلوده می‌کنند، قابل تشخیص نیستند و امتیاز شباهت ژنومی آنها بالای ۹۹ درصد و در برخی موارد بیش از ۹۹.۵ درصد است.

در مقابل، دام‌ها، طیور و حیوانات وحشی، سویه‌هایی را حمل می‌کردند که خویشاوندان بسیار دورتری بودند و معمولاً فقط ۹۷ تا ۹۸ درصد شبیه به سویه‌های انسانی بودند.

محققان می‌گویند: مطالعه ما نشان می‌دهد که باکتری «A. baumannii» در مقایسه با دام‌ها، طیور و حیات وحش، پتانسیل بالاتری برای انتقال متقابل بین حیوانات خانگی و انسان دارد. این پتانسیل بالا ممکن است به تماس نزدیک حیوانات خانگی با انسان‌ها مربوط باشد.

گربه‌ها و سگ‌ها حتی ژن‌های مقاومتی را حمل می‌کردند که دام‌ها هرگز نباید داشته باشند. نمونه‌های جدا شده از حیوانات خانگی، دو ژن را نشان دادند که باکتری‌ها را در برابر کارباپنم‌ها (آنتی‌بیوتیک‌هایی که پزشکان وقتی هیچ چیز دیگری جواب نمی‌دهد به سراغشان می‌روند و در دامداری به طور کلی ممنوع هستند) مقاوم می‌کنند. همین ژن‌های مقاوم دقیقاً در هیچ یک از نمونه‌های دام، طیور یا حیات وحش مشاهده نشد.

هیچ یک از اینها به این معنی نیست که سگ یا گربه شما به شما عفونت بیمارستانی داده است یا منتقل خواهد کرد. هیچ مدرک مستقیمی در اینجا وجود ندارد که نشان دهد باکتری واقعاً از یک حیوان خانگی خاص به یک فرد خاص منتقل شده است، فقط یک ردپای ژنتیکی نشان می‌دهد که این فرصت وجود دارد و مدتی است که وجود داشته است.

سال گذشته، انجمن میکروبیولوژی آمریکا مقاله‌ای منتشر کرد که به بررسی ارتباط نوظهور بین باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک در حیوانات خانگی و انسان‌ها می‌پرداخت که به‌طور خاص بر نیاز به نمونه‌برداری بیشتر از پاتوژن‌های خاص گونه‌ها برای کمک به درک بیشتر تصویر پیش رو تأکید می‌کرد.

در حالی که این مطالعه اخیر سرنخ‌های مهم‌تری به ما می‌دهد، هنوز راه درازی در پیش است. آنچه در مرحله بعد اتفاق می‌افتد، نمونه‌برداری بیشتر از پنجه‌ها، پرها، سُم‌ها و انسان‌هایی است که در کنار آنها ایستاده‌اند تا مشخص شود که این بیماری بیمارستانی چند بار و به چه راحتی بین گونه‌ها منتقل می‌شود.

این پژوهش در مجله Applied and Environmental Microbiology منتشر شده است.