«عمارت چخوف» پایان یک سه‌گانه؛ صحنه جای عقده‌گشایی یا طلب‌کاری نیست!

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از مهر، اشکان پیر دل‌زنده کارگردان نمایش «عمارت چخوف» که این روزها در عمارت هما روی صحنه است درباره شکل‌گیری ایده این اثر نمایشی گفت: ایده «عمارت چخوف» ریشه در انسان دارد و جایی که انسان متوجه می‌شود مدت‌هاست در وضعیتی گیر افتاده اما نامی برای آن ندارد؛ نه بحران است و نه آرامش، بلکه بیشتر شبیه زندگی‌ای‌ است که آرام‌آرام ته‌نشین می‌شود.

وی افزود: عنوان «عمارت» از همین حس آمده است؛ جایی که آدم‌ها در آن زندگی می‌کنند اما زندگی در آن جریان ندارد. بخش «چخوف» نیز در ادامه روند کار و از دل تمرین‌ها شکل گرفت؛ شخصیت‌هایی که بازیگران طی یک سال پژوهش، تمرین و آموزش، از جهان چخوف بیرون کشیدند و به زبان خودشان بازسازی کردند.

این کارگردان درباره وجود اندیشه چخوف در این پروژه بیان کرد: چخوف در این نمایش در نقطه آغاز حضور نداشت و در انتهای مسیر به پروژه اضافه شد. این‌بار نه از مفهوم، بلکه از شخصیت‌های جهان این نویسنده در کار استفاده شد.

وی با اشاره به برداشت شخصی خود از آثار چخوف، افزود: چخوف برای من نویسنده تعلیق انسانی است؛ انسانی که می‌فهمد، اما عمل نمی‌کند. تلاش کردم این تعلیق را از سطح روان‌شناختی به سطح زیست امروز منتقل کنم. چخوف برای من یک زبان است، نه یک الگو.

این کارگردان درباره آخرین نمایش از سه گانه چخوف گفت: «عمارت چخوف» از نظر فرم و اجرا تجربه‌ای متفاوت محسوب می‌شود و شاید در نگاه اول کار متفاوت‌تر از آثار قبلی به نظر برسد، اما جهان فکری همان است. تفاوت در این است که این‌بار بازیگران با توانایی‌ها و کشف‌های شخصی‌شان، جهانی چندلایه‌تر و کمتر وابسته به روایت خطی ساختند.

پیر دل‌زنده درباره میزان وفاداری متن نمایش به آثار چخوف تصریح کرد: فضای نمایش به‌هیچ‌وجه شبیه جهان کلاسیک چخوف نیست. تصور من و نویسنده، جهانی پس از مرگ چخوف است؛ عمارتی که او در آن، با شخصیت‌هایش مانند یک خالق بازی می‌کند. نمایش از نظر روح و مسئله‌مندی به آثار چخوف وفادار است اما از نظر ساختار، عامدانه فاصله گرفته‌ایم. ما نه «باغ آلبالو» اجرا می‌کنیم و نه «دایی وانیا».

وی افزود: تکه‌هایی از جهان چخوف را در معماری تازه‌ای کنار هم گذاشته‌ایم؛ عمارتی که در هیچ‌کدام از آثار او به‌طور مستقیم وجود ندارد. دیالوگ‌ها، موقعیت‌ها و حتی سکوت‌ها بازآفرینی شده‌اند، نه بازنویسی. فضای اثر کاملاً ذهنی است و عمارت می‌تواند خانه، کشور، ذهن یا حتی بدن خود ما باشد. پاسخ نهایی را اجرا در پایان به تماشاگر واگذار می‌کند.

این کارگردان درباره دلیل پرهیز از اقتباس مستقیم گفت: اقتباس مستقیم امروز یا به موزه تبدیل می‌شود یا به تقلید. من می‌خواستم تماشاگر با جهانی زنده روبه‌رو شود، نه با متنی قاب‌شده.

وی توضیح داد: «عمارت چخوف» جهانی است ساخته‌شده از تجربه زیسته گروه؛ از بازیگران، نویسندگان و حتی شرایط اجتماعی‌ای که در آن زندگی می‌کنیم. حتی رخدادهایی مانند جنگ ۱۲ روزه نیز ناخواسته بر لایه‌های اثر تأثیر گذاشت.

این هنرمند درباره سکوت‌های چخوفی در نمایش توضیح داد: سکوت را به‌عنوان کنش تعریف کردیم، نه مکث. در این نمایش سکوت یک تصمیم است و بازیگر باید بداند چرا حرف نمی‌زند.

این کارگردان درباره معیار انتخاب بازیگران بیان کرد: اولین معیار اخلاق بود و بعد خواستن؛ حتی در سخت‌ترین شرایط و سپس توان ساختن و کشف شخصیت و مهم‌تر از همه این درک که صحنه جای عقده‌گشایی یا طلب‌کاری نیست. برای ما صحنه جایی است که انسان با همه ضعف‌هایش تمرین می‌کند تا انسان بهتری باشد.

پیر دل‌زنده در پایان درباره روند تمرین‌ها گفت: تمرکز هم‌زمان بر روان و بدن بود. گاهی شناخت روان شخصیت‌ها ما را به روزهای سختی می‌کشاند. ما از بدن به روان رسیدیم و گاهی برعکس. تمرین‌های فیزیکی سخت در کنار تحلیل‌های روزانه و استفاده از روش Technical Self Acting، گروه را برای این اجرا آماده کرد.

نمایش «عمارت چخوف» از اول دی،‌ ساعت ۱۹ در سالن یک عمارت هما روی صحنه رفته است.

۲۴۲۲۴۳