به گزارش خبرنگار مهر، مسعود امید عصر چهارشنبه درنشست تخصصی «دانشگاه پساجنگ»، که همزمان دبیر علمی نشست نیز بود، با اشاره به اینکه مفهوم «پساجنگ» فرصتی برای تأمل در حوزههای مختلف است، اظهار کرد: این حرکت در حوزههایی مانند اقتصاد، فناوری، هنر و سیاست آغاز شده و حتی در برخی حوزهها از جمله اقتصاد، نشستهایی با عنوان «اقتصاد پساجنگ» برگزار شده است.
وی با اشاره به تقسیمبندی مطالعات مرتبط با جنگ گفت: سه حوزه پژوهشی شامل «پیشاجنگ»، «حین جنگ» و «پساجنگ» وجود دارد و تمرکز اصلی این نشست بر حوزه پساجنگ است.
امید افزود: در دانشگاه تقسیم کار وجود دارد و همه پژوهشها توسط یک استاد یا یک گروه انجام نمیشود؛ بنابراین میتوان در حوزه جنگ نیز چنین تقسیمبندیای را در دانشگاه تعریف کرد.
رئیس دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی دانشگاه تبریز با بیان اینکه دلیل طرح موضوع «دانشگاه پساجنگ»، غفلتی است که نسبت به آن وجود دارد، تصریح کرد: یکی از وظایف دانشگاه، حساسیت داشتن نسبت به موضوعاتی است که مورد غفلت واقع میشوند.
وی ادامه داد: ما در دوره پیشاجنگ و حین جنگ دارای دانشگاهی هستیم که موجود است اما مطلوب نیست و امید ما به دانشگاه پساجنگ، دستیابی به دانشگاهی مطلوبتر است.
امید با تأکید بر اینکه کار دانشگاه «خوداندیشی» و «دیگراناندیشی» است، گفت: دانشگاه باید همواره در همه حوزهها به فردا بیندیشد و «پساجنگ» در واقع همان فردای ماست.
وی خاطرنشان کرد: ما هیچگاه از دانشگاه موجود دفاع کامل نمیکنیم و معتقدیم دانشگاه همواره در حال حرکت است و پساجنگ نیز یکی از مراحل آینده این حرکت خواهد بود.
رئیس سابق موسسه تحقیقاتی علوم اسلامی و انسانی دانشگاه تبریز با اشاره به دیدگاه خود درباره دانشگاه پساجنگ اظهار کرد: پیشنهاد من این است که با توجه به تجربه نیمقرن اخیر در ایران، دانشگاه را بهصورت جدی موضوع تحقیق علوم انسانی قرار دهیم.
وی افزود: علوم انسانی باید متولی تعریف، تدبیر و مدیریت بحث دانشگاه ؛ البته در گفتوگو با حوزههای غیرعلوم انسانی و با توجه به ظرفیتهای درونی و بیرونی دانشگاهباشد.
وی ادامه داد: پیشنهاد من این است که دانشگاه را برای تحقیق، به علوم انسانی بسپاریم؛ اما علوم انسانی باید در تعامل با سایر رشتهها این مسئولیت را بر عهده بگیرد تا بتوانیم به دانشگاهی توانمندتر نسبت به گذشته برسیم.
امید در ادامه با طرح مثالی درباره زلزله گفت: درباره زلزله نیز سه مرحله «پیش از زلزله»، «حین زلزله» و «پس از زلزله» وجود دارد و هر مرحله نیازمند نوع خاصی از پژوهش و برنامهریزی است.
وی افزود: در مرحله پس از زلزله پرسشهای بنیادینی مطرح میشود؛ از جمله اینکه آیا باید همان بافت تخریبشده را دوباره به همان شکل بازسازی کرد یا ساختوساز در مکان دیگری صرفه اقتصادی و فرهنگی بیشتری دارد.
رئیس دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی دانشگاه تبریز با تعمیم این مثال به حوزه دانشگاه گفت: اکنون نیز دانشگاه باید از خود بپرسد که در پنجاه سال اخیر چه مسیری را طی کرده و آیا میتوان مسئله دانشگاه را به خود دانشگاه واگذار کرد یا خیر؟
وی تأکید کرد: این مسئله باید به علوم انسانی سپرده شود؛ البته نه علوم انسانی منفک و انتزاعی، بلکه علوم انسانیای که در تعامل با سایر علوم باشد و ظرفیتهای درونی و بیرونی دانشگاه، زیست ایرانی و شرایط جامعه را بشناسد.
امید با طرح این پرسش که «علوم انسانی چیست؟» گفت: پاسخ من یک تعریف مصداقی است؛ علوم انسانی همین دانشکدهها، گروهها و حوزههایی مانند ادبیات، حقوق، علوم سیاسی، تاریخ، اقتصاد، روانشناسی، جامعهشناسی و انسانشناسی فرهنگی در دانشگاهها هستند.
وی تأکید کرد: نیازی به مناقشههای پیچیده درباره تعریف علوم انسانی وجود ندارد و مصادیق آن روشن است.
دبیر علمی نشست دانشگاه پساجنگ با اشاره به پایانپذیر بودن جنگها اظهار کرد: همانطور که جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم و جنگ ایران و عراق پایان یافتند، این جنگ نیز پایان خواهد یافت و ما باید از اکنون به فردا بیندیشیم تا دستمان برای آینده خالی نباشد.
وی افزود: وظیفه دانشگاه در شرایط کنونی این است که از خود بپرسد معنای دانشگاه در دوره پساجنگ چیست، مصادیق آن کدام است و چه کارکردهایی باید داشته باشد؛ زیرا دانشگاه در دوره پساجنگ باید خدمت و سرویس ارائه دهد.
امید همچنین تأکید کرد: جهتگیری فلسفی دانشگاه باید به سمت زندگی باشد و حتی فضای بیرون دانشگاه نیز باید برای این تحول آماده شود.
وی در پایان با بیان اینکه دانشگاه دارای سه مؤلفه فرهنگ، علم و کارکرد است، گفت: دانشگاه صرفاً محل تربیت افراد باهوش نیست، بلکه باید انسان و سوژه تربیت کند؛ انسانی که هم دارای فرهنگ و علم باشد و هم کارآمدی داشته باشد.
وی تصریح کرد: هم فارغالتحصیل دانشگاه باید کارآمد باشد و هم خروجی دانشگاه در حوزههای مختلف باید کارآمدی لازم را داشته باشد و برای دانشگاه پساجنگ باید مسئله دانشگاه در اختیار علوم انسانی قرار گیرد تا این حوزه با تکیه بر تواناییهای خود و در تعامل با سایر علوم، تعریف و تدبیری متناسب با آینده و نیازهای ایران ارائه کند.
جدیدترین اخبار پربحث