چاقی و دیابت چطور به کبد شما حمله خاموش می‌کنند؟

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : یکشنبه, ۰۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ ۰۹:۴۰

به گزارش مهر، تا همین اواخر، بیماری کبد چرب در افرادی که الکل مصرف نمی‌کردند با نام «NAFLD» شناخته می‌شد. اما حالا پزشکان نام آن را به MASLD تغییر داده‌اند که مخفف «بیماری کبدی استئاتوزی مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک» است. این نام جدید بهتر نشان می‌دهد که این بیماری مستقیماً با مشکلات متابولیکی مثل چاقی، دیابت، فشارخون بالا و کلسترول بالا ارتباط دارد.

اگر چربی زیاد در کبد باقی بماند، می‌تواند به کبد آسیب بزند. در برخی افراد، این چربی همراه با التهاب و زخم است که به آن MASH (مرحله جدی‌تر بیماری) می‌گویند. میلیون‌ها نفر از مبتلایان به MASHL در معرض خطر ابتلا به فیبروز (اسکار کبدی)، سیروز و حتی سرطان کبد هستند.

علائم را بشناسید

بسیاری از افراد در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند. اما در صورت بروز علائم، می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

– خستگی مفرط

– درد یا ناراحتی خفیف در سمت راست شکم

– احساس ضعف یا کسالت عمومی

اگر بیماری پیشرفت کند، علائم جدی‌تر می‌شوند:

– ورم شکم یا پاها

– زردی پوست و چشم

– کبودی یا خونریزی آسان

– گیجی

– تغییر رنگ مدفوع

تشخیص چگونه انجام می‌شود؟

پزشکان با بررسی چربی کبد و علائم آسیب کبدی در افراد پرخطر (مثل بیماران دیابتی یا افراد چاق) به تشخیص می‌رسند. روش‌های تشخیصی شامل:

– آزمایش خون (آنزیم‌های کبدی)

– سونوگرافی، سیتی اسکن یا ام‌آرآی

– فیبرواسکن (برای اندازه‌گیری سفتی و زخم کبد)

– در موارد نامشخص، نمونه‌برداری (بیوپسی) از کبد

همچنین پزشکان از نمره Fib-۴ استفاده می‌کنند که بر اساس سن و آزمایش خون محاسبه می‌شود. نمره زیر ۱.۳ یعنی خطر زخم کبدی کم است و نمره بالاتر یعنی احتمال زخم جدی بیشتر و نیاز به معاینات تخصصی‌تر.

چه کسانی بیشتر در خطرند؟

– افراد دارای اضافه وزن یا چاقی

– مبتلایان به دیابت نوع ۲

– فشارخون بالا

– کلسترول یا تری‌گلیسیرید بالا

– مقاومت به انسولین یا سندرم متابولیک

– سابقه خانوادگی بیماری کبد

این بیماری هم در بزرگسالان و هم در کودکان دیده می‌شود.

راه‌های درمان چیست؟

هنوز یک درمان قطعی برای MASLD وجود ندارد، اما تغییر سبک زندگی می‌تواند سلامت کبد را بهبود بخشد:

– تغذیه سالم (غذاهای کامل و کم‌فرآوری شده)

– فعالیت بدنی منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته + ۲ تا ۳ جلسه تمرین مقاومتی)

– کاهش وزن در صورت اضافه وزن

– کنترل دیابت و کلسترول

– قطع کامل الکل

داروهای تأیید شده برای MASH

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) دو دارو را برای درمان MASH همراه با فیبروز متوسط تا پیشرفته تأیید کرده است:

۱. رزدیفرا (رسمیتروم) – کاهش چربی و التهاب کبد

۲. وگووی (سماگلوتاید) – که قبلاً برای کاهش وزن استفاده می‌شد و اکنون برای بهبود سلامت کبد نیز تجویز می‌شود.

چرا مراقبت اولیه مهم است؟

MASLD در مراحل اولیه معمولاً بی‌علامت است، اما تشخیص زودهنگام و تغییر سبک زندگی می‌تواند آسیب کبدی را کند یا حتی معکوس کند. معاینات منظم، به ویژه برای افراد در معرض خطر، نقش کلیدی در حفظ سلامت کبد دارد.