چرا ویروس‌های ناشی از خفاش، انسان را تهدید می‌کنند؟

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : پنجشنبه, ۰۴ تیر ۱۴۰۵ ۱۱:۲۸

به گزارش ایسنا، بیشتر بیماری‌های همه‌گیر زمانی آغاز می‌شوند که یک ویروس یا عامل بیماری‌زا از حیوانات به انسان انتقال می‌یابد. بسیاری از دانشمندان معتقدند که کووید-۱۹ به همین شکل ظهور کرده است. ویروس SARS-CoV-2 که ویروس عامل این بیماری است، ارتباط نزدیکی با کروناویروس‌های موجود در خفاش‌ها دارد.

به نقل از ساینس‌دیلی، گروهی از پژوهشگران موسسه علوم زیستی کمّی «دانشگاه کالیفرنیا سن‌فرانسیسکو»(UCSF)، «مدرسه پزشکی آیکان در ماونت ساینای»(ISMMS)، «انستیتو پاستور»(Institut Pasteur) و «مرکز سرطان فرد هاچینسون»(Fred Hutchinson Cancer Center)، یک تفاوت ژنتیکی بسیار کوچک را شناسایی کرده‌اند که ممکن است به توضیح دادن چگونگی سازگاری برخی از ویروس‌های حیوانی با انسان‌ها و ایجاد بیماری‌های جدی کمک کند.

یافته‌های این گروه پژوهشی نشان می‌دهند که تغییر تنها یک آمینواسید در پروتئین کروناویروس می‌تواند نحوه تعامل ویروس را با سیستم ایمنی خفاش‌ها و انسان‌ها تغییر دهد و به واکنش‌های بسیار متفاوتی نسبت به عفونت منجر شود.

پژوهشگران برای بررسی این فرآیند، SARS-CoV-2 را با RaTG13 مقایسه کردند که یک کروناویروس نزدیک به آن است و خفاش‌ها را آلوده می‌کند، اما تاکنون مشخص نشده که انسان را آلوده می‌کند.

این گروه پژوهشی بررسی کردند که چگونه هر ویروس با پروتئین‌های ایمنی در سلول‌های ریه انسان و خفاش تعامل دارد. این کار با اولین رده سلولی ریه پرورش‌یافته در آزمایشگاه که از خفاش نعل‌بینی توسعه یافته بود، امکان‌پذیر شد.

یک پروتئین ویروسی به نام OrfB9 به طور ویژه‌ای مهم بود. اگرچه نسخه‌های SARS-CoV-2 و RaTG13 از OrfB9 تقریباً یکسان هستند، اما در یک آمینواسید از میان تقریباً ۱۰۰ آمینواسید موجود در پروتئین با هم تفاوت دارند.

این تفاوت کوچک، اثرات کاملاً متفاوتی را ایجاد کرد. در سلول‌های ریه انسان، نسخه SARS-CoV-2 از OrfB9 یک سیستم هشدار ایمنی مهم را خاموش کرد و به ویروس امکان داد تا به طور مؤثرتری تکثیر شود، اما در سلول‌های ریه خفاش، RaTG13 یک پروتئین ایمنی را فعال کرد که به کنترل ویروس کمک می‌کرد.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که حتی تغییرات ژنتیکی بسیار کوچک نیز می‌توانند بر این موضوع تأثیر بگذارند که آیا یک ویروس به میزبان طبیعی خود محدود می‌ماند یا توانایی رشد در انسان را به دست می‌آورد.

دکتر «نوان جی. کروگان»(Nevan J. Krogan)، پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: تفاوت بین ویروسی که در خفاش‌ها باقی می‌ماند و ویروسی که به انسان‌ها سرایت می‌کند و به بیماری‌های فاجعه‌بار منجر می‌شود، می‌تواند به تغییرات ژنتیکی بسیار کوچک محدود بماند. با نقشه‌برداری از این تعاملات در سطح پروتئین – در دو ویروس و دو گونه – می‌توانیم امضاهای مولکولی که خطر سرایت را پیش‌بینی می‌کنند، بخوانیم. این نوعی سیستم هشدار اولیه است که جهان به آن نیاز دارد.

این پژوهش در مجله «Cell Host & Microbe» به چاپ رسید.