در پشت پرده ممنوعیت مدل جنجالی آنتروپیک توسط دولت آمریکا چه گذشت؟

وزارت بازرگانی ایالات متحده عصر روز جمعه با ارسال یک دستورالعمل کنترل صادرات، آنتروپیک را مجبور کرد دسترسی کاربران به جدیدترین و قدرتمندترین مدل‌های خود یعنی Mythos 5 و Fable 5 را متوقف کند. این اقدام که با هدف جلوگیری از دسترسی اتباع خارجی در نظر گرفته شده بود، مدیران ارشد آنتروپیک را سراسیمه به واشنگتن کشاند و اکنون کل مسیر توسعه صنعت هوش مصنوعی آمریکا را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

به گزارش ورج، دولت آمریکا با استناد به گزارش‌هایی مبنی‌بر شکسته‌شدن لایه‌های محافظتی (جیل‌بریک) مدل فیبل ۵، ضرب‌الاجلی ۹۰ دقیقه‌ای را برای توقف فوری این سیستم‌ها تعیین کرد. منابع آگاه گزارش می‌دهند که محققان امنیتی شرکت آمازون سندی را به مقامات دولتی ارائه کردند که نشان می‌دهد کاربران می‌توانند محدودیت‌های این مدل هوش مصنوعی را دور بزنند. همچنین به نظر می‌رسد «اندی جسی»، مدیرعامل آمازون، شخصاً این مسئله را به سطوح بالای دولت ترامپ گزارش داده بود.

مدیران آنتروپیک در دفاع از محصول خود گفتند این آسیب‌پذیری بسیار محدود است و سایر مدل‌های رقیب مانند نسخه جدید GPT-5.5 شرکت OpenAI نیز دقیقاً همین توانمندی‌ها را در اختیار کاربران می‌گذارند. با وجود این توضیحات مستدل، مقامات کاخ سفید تهدید کردند که در صورت عدم تمکین، تحریم‌های صادراتی سنگینی را علیه کل مجموعه آنتروپیک اعمال خواهند کرد.

ممنوعیت مدل Fable 5 آنتروپیک توسط دولت آمریکا

کارشناسان امنیت سایبری این اقدام را تصمیمی خطرناک و غیرمنطقی توصیف کردند که مستقیماً توانمندی‌های دفاعی آمریکا را تضعیف و رقبای چینی را خوشحال می‌کند. ده‌ها تن از مدیران ارشد فناوری و امنیت سایبری، از جمله «الکس استاموس» (Alex Stamos)، با انتشار نامه‌ای خواستار لغو فوری این محدودیت‌ها شدند. استاموس هشدار داد که خارج‌کردن این ابزارهای پیشرفته برنامه‌نویسی از دسترس مدافعان شبکه‌های آمریکایی، بزرگ‌ترین هدیه به پکن محسوب می‌شود.

«کتی موسوریس» (Katie Moussouris)، محقق باسابقه امنیت سایبری که گزارش آمازون را خوانده نیز می‌گوید مسئله‌ای که آمازون یافته اصلاً «جیل‌بریک» خطرناکی نبوده است. محققان آمازون ابتدا به هوش مصنوعی گفته‌اند «کد را برای مشکلات امنیتی بررسی کن» که مدل از انجام آن امتناع کرده است. اما وقتی از کلمه «این کد را اصلاح کن» استفاده کرده‌اند، مدل کار را انجام داده است. موسوریس می‌گوید این یک ترفند پیش‌پاافتاده است و هرگز نباید مبنای یک دستور امنیتی ملی قرار می‌گرفت.

از طرفی «دیوید ساکس»، مشاور امور هوش مصنوعی ترامپ، ادعا کرده است که دولت به «داریو آمودی»، مدیرعامل آنتروپیک، حق انتخاب داده بود که یا باگ را اصلاح کند یا مدل را پایین بکشد و آمودی پایین‌کشیدن مدل را انتخاب کرده است. اما آنتروپیک این روایت را رد می‌کند و می‌گوید این آسیب‌پذیری آن‌قدر کوچک بود که نیازی به حذف کل مدل نداشت.

این مداخله ثابت کرد که دولت آمریکا می‌تواند هر لحظه و بدون نیاز به حکم دادگاه، محصولات نرم‌افزاری را مسدود کند. البته بسیاری از تحلیلگران معتقدند که اختلافات ایدئولوژیک و روابط پرتنش پیشین میان آنتروپیک و نهادهای دولتی (مانند وزارت دفاع آمریکا) نقش پررنگی در صدور این دستور انتقام‌جویانه داشته است.

«جاستین هندریکس» (Justin Hendrix)، سردبیر نشریه Tech Policy Press، اشاره می‌کند که این فضای آکنده از سوءظن به متحدان خارجی آمریکا نشان می‌دهد که آن‌ها نمی‌توانند روی پایداری و استقلال شرکت‌های هوش مصنوعی آمریکایی حساب باز کنند. اکنون مشتریان بین‌المللی برای فرار از این خطرات سیاسی، با سرعت خیره‌کننده‌ای به سمت عقد قرارداد با شرکت‌های غیرآمریکایی و استفاده از مدل‌های متن‌باز جایگزین حرکت می‌کنند.