«پلتفرم‌ها» یک حلقه و یک مجموعه محدود برای خودشان شکل داده‌اند که فقط همان افراد امکان فعالیت داشته باشند/ گاهی یک «سریال» را می‌بینید و واقعاً تعجب می‌کنید که چگونه چنین اثری اصلاً به «مرحله پخش» رسیده است

«فرشاد گل‌سفیدی»، کارگردان سینما، در گفت‌وگو با خبرنگار سینماپرس، با انتقاد از عملکرد سازمان سینمایی در حمایت از سینمای بخش خصوصی، به‌ویژه در دوران جنگ، اظهار داشت: واقعیت این است که بخش خصوصی چندان فعال نیست، چون نه بازگشت سرمایه دارد و نه حمایت می‌شود. امروز شرایط به گونه‌ای شده که بعضی از نهادهای دولتی که تولید می‌کنند، تقریباً مانند پلتفرم‌ها عمل می‌کنند؛ یعنی خودشان تعیین می‌کنند چه عواملی در پروژه حضور داشته باشند. فقط بحث بازیگر نیست؛ تعیین می‌کنند فیلمبردار چه کسی باشد، طراح صحنه چه کسی باشد و سایر عوامل چه کسانی باشند.

وی افزود: وقتی آثار تولیدشده را می‌بینید، واقعاً تعجب می‌کنید. حتی برخی منتقدان به این آثار از ۱۰، نمره صفر داده‌اند. برای من جای سؤال است که چگونه ممکن است چنین خودزنی‌ای صورت بگیرد. مدیری که در جایگاه تصمیم‌گیری قرار دارد، چطور به چنین خروجی‌ای رضایت می‌دهد!

گل‌سفیدی با اشاره به فضای انحصاری و مافیایی حاکم بر پلتفرم‌ها، تصریح کرد: پلتفرم‌ها هم کم‌وبیش همین وضعیت را دارند. آن‌ها هم می‌گویند ما تعیین می‌کنیم چه کسانی سر کار باشند. در واقع، پلتفرم‌ها یک حلقه و یک مجموعه محدود برای خودشان شکل داده‌اند که فقط همان افراد امکان فعالیت داشته باشند.

او ادامه داد: در نتیجه، بسیاری از سینماگرانی که می‌خواهند با حمایت این مجموعه‌ها کار کنند، ناچارند در همین چارچوب فعالیت کنند. اگر هم بخواهند در بخش خصوصی فیلم بسازند، تازه از همان مرحله اول با محدودیت روبه‌رو می‌شوند؛ فیلمنامه باید پذیرفته شود، تأیید بگیرد و اصلاحیه بخورد. به همین دلیل، واقعاً بخش خصوصی در وضعیت دشواری قرار دارد.

وی افزود: فیلم خود من سیمرغ بلورین بهترین بازیگر را گرفت، اما با وجود این، یک سال تمام دنبال پخش‌کننده بودم و هیچ پخش‌کننده‌ای حاضر نمی‌شد فیلم را اکران کند. برای خود من هم این موضوع عجیب بود؛ فیلمی با آن همه بازیگر شناخته‌شده، اما یک سال منتظر پیدا شدن پخش‌کننده ماند.

کارگردان فیلم سینمایی «هفت بهار نارنج» با بیان این مطلب که واقعیت این است که این مجموعه‌ها برای خودشان تصمیم می‌گیرند؛ خودشان تعیین می‌کنند چه اثری اکران شود، چه کسی بالا برود و چه کسی کنار گذاشته شود؛ متذکر شد: در پلتفرم‌ها هم همین وضعیت را می‌بینید. گاهی یک سریال را می‌بینید و واقعاً تعجب می‌کنید که چگونه چنین اثری اصلاً به مرحله پخش رسیده است. علت این است که از ابتدا همه چیز در یک حلقه محدود شکل می‌گیرد.

او ادامه داد: این حرف‌ها را هم کسی می‌زند که خودش سال‌ها کار کرده و پرکار بوده است. من برای گرفتن کار یا مطرح کردن خودم این حرف‌ها را نمی‌زنم. اما فیلمسازان مستعدی را می‌شناسم که دو یا سه سال است با وجود داشتن طرح‌های خوب و استعداد فراوان، نتوانسته‌اند وارد چرخه تولید شوند.

این سینماگر تصریح نمود: به نظر من، بخش دولتی در این وضعیت مقصر است. وقتی به این افراد کار داده نمی‌شود، طبیعی است که به بخش خصوصی بروند؛ چون شغل‌شان همین است و کار دیگری بلد نیستند. مگر قرار است بروند شغل دیگری انتخاب کنند!

گل‌سفیدی با اشاره به تأثیر وقوع جنگ بر تضعیف سینمای مستقل، اظهار داشت: در دوره جنگ شرایط بسیار سخت‌تر شده است. خیلی‌ها قصد داشتند پروژه‌ای را آغاز کنند و حتی سرمایه‌گذار هم داشتند، اما با شروع جنگ، سرمایه‌گذار دچار تردید شد. طبیعی هم هست؛ کسی نمی‌دانست شرایط اقتصادی به چه سمتی می‌رود، نرخ ارز چه تغییری می‌کند و آینده بازار چگونه خواهد بود. همه ما درآمد ریالی داریم، اما بخش زیادی از هزینه‌های تولید دلاری است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذار ترجیح می‌دهد عقب‌نشینی کند و پروژه متوقف می‌شود. در نتیجه، فیلمساز ناچار است دارایی‌های خودش را بفروشد تا شاید بتواند پروژه را به سرانجام برساند. همه این مسائل به هم مرتبط هستند و روی وضعیت سینما تأثیر می‌گذارند.

وی افزود: واقعاً دوره جنگ، دوره بسیار سختی بود. خود من که همیشه جزو افراد پرکار بودم، در آن مقطع حتی یک پیشنهاد کاری هم نداشتم؛ نه برای کارگردانی و نه حتی برای فیلمبرداری. شرایط واقعاً دشوار بود.

مدیر فیلم‌برداری فیلم‌های سینمایی «دست تنها» و «کوچه ژاپنی‌ها» با انتقاد از بی‌برنامگی و فقدان راهبرد مشخص در مدیریت کلان سینمای ایران از سوی سازمان سینمایی، تصریح کرد: سازمان سینمایی هم به هر حال امکانات محدودی دارد و نمی‌تواند از تعداد زیادی فیلم یا کارگردان حمایت کند؛ تا همین اواخر، بسیاری از فیلم‌های کمدی در حال تولید بودند، اما بعد اعلام شد که دیگر نباید این حجم از آثار کمدی ساخته شود. در حالی که واقعیت این است که بخش عمده فروش سینما امروز بر دوش همین فیلم‌های کمدی است. مردم می‌خواهند دو ساعت به سینما بروند، بخندند، سرگرم شوند و برای مدتی از دغدغه‌های روزمره فاصله بگیرند. وقتی تولید این آثار هم محدود می‌شود، طبیعتاً بر وضعیت گیشه تأثیر می‌گذارد.

«فرشاد گل سفیدی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: هر مدیری که روی کار می‌آید، همه امیدوار می‌شوند که شرایط بهتر شود و اتفاقات مثبتی رخ دهد. اما واقعیت این است که هنوز هم منتظریم تا این تغییرات به‌صورت ملموس در سینما دیده شود و امیدواریم این اتفاق هرچه زودتر رخ دهد.